Πέμπτη, 31 Μαΐου 2012

Περιοδικό "Λογοτεχνικά Επίκαιρα"

Ο τίτλος του 1ου τεύχους
του περιοδικού ΞΕΚΙΝΗΜΑ

ΕΝΘΥΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (1912 – 2012)

Τα «Λογοτεχνικά Επίκαιρα» συνεχίζουν το αφιέρωμα της ιστοσελίδας για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης (1912 – 2012) με το περιοδικό ΞΕΚΙΝΗΜΑ (έτος 1944 – τχ.1).

Επίσης μπορείτε να ανακτήσετε την οκτασέλιδη εφημερίδα ΠΑΜΦΟΙΤΗΤΙΚΗ του έτους 1955 (αριθμ. φύλλου 2-3) από την δ/νση:


Οι λογοτέχνες της Θεσσαλονίκης και το έργο τους παρουσιάζονται μέσα από αναρτήσεις στην ιστοσελίδα http://logotexnika-epikaira.blogspot.com/ με αποστολή τευχών σε ψηφιακή μορφή από λογοτεχνικά περιοδικά της πόλης. Από τις αρχές του έτους στάλθηκαν τεύχη από τα περιοδικά: Διαγώνιος, Μακεδονικές Ημέρες, Μακεδονικά Γράμματα, Κοχλίας, Μορφές [α΄ περιόδου].

Φωτογραφίες, χειρόγραφα ποιήματα, εξώφυλλα περιοδικών κλπ έχετε τη δυνατότητα να τα δείτε αναρτημένα κατά διαστήματα στην ιστοσελίδα.

Εδώ μπορείτε να δείτε το σύνολο των αναρτήσεων που έχουν παρουσιαστεί μέχρι στιγμής:


Λογοτεχνικά Επίκαιρα

http://logotexnika-epikaira.blogspot.com/



Τρίτη, 29 Μαΐου 2012

Φιλολογικὸς Σύλλογος Παρνασσὸς: ἐκδήλωση


ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

Ὁ Φιλολογικὸς Σύλλογος Παρνασσὸς σᾶς προσκαλεῖ σὲ ἐκδήλωση ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινουπόλεως, τὴν Τρίτη 29 Μαΐου 2012 καὶ ὥρα 19.30, στὴν αἴθουσα τελετῶν τοῦ κεντρικοῦ κτηρίου τοῦ Συλλόγου. Μετὰ τὸν πρόλογο τοῦ Προέδρου τοῦ Συλλόγου, ὁ Ὁμότ. Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ Εἰδ. Γραμματεὺς τοῦ Σώματος Ὁμοτίμων Καθηγητῶν κ. Λαυρέντιος Δελλασούδας θὰ ἐκφωνήσῃ ἐπετειακὸ λόγο μὲ θέμα:

«Τὸ μήνυμα τῆς 29ης Μαΐου 1453: Πομποὶ καὶ δέκτες τοῦ μηνύματος».

Θὰ ἀκολουθήσῃ μουσικὸ πρόγραμμα μὲ μικρασιατικοὺς σκοποὺς καὶ τραγούδια ἀπὸ τὸ Μουσικὸ Σύνολο «Διθύραμβος» καὶ τίς «Μουσικὲς Διαδρομές», ὑπὸ τὴν διεύθυνση τῆς κυρίας Δέσποινας Σκουλάξενου.

Ἡ παρουσία σας θὰ ἀποτελέσῃ ἰδιαίτερη τιμὴ γιὰ τοὺς συντελεστὲς καὶ γιὰ τὸν Σύλλογο.


  Ὁ Πρόεδρος                                        Ὁ Γενικὸς Γραμματεύς
Ὁμότ. Καθηγητὴς                                     Καθηγητὴς
Ἰωάννης Σ. Μαρκαντώνης             Παναγιώτης Ἀ. Σίσκος


Σημείωση: Στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγ. Γεωργίου Καρύτση, περὶ ὥρα 10.00, θὰ ψαλῇ ἐπιμνημόσυνη δέηση ὑπὲρ ἀναπαύσεως τῶν ψυχῶν τοῦ Αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου ΙΑ’ καὶ τῶν πεσόντων ἀγωνιστῶν.

ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΓ . Γ ΕΩΡΓ ΙΟΥ ΚΑΡ ΥΤΣΗ 8 , 1 0 5 6 1 ΑΘΗΝΑΙ
ΤΗΛ. : 2 1 0 . 3 2 2 1 9 1 7 • ΦΑΞ : 2 1 0 . 3 2 4 9 3 9 8
ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ: www.ℓsparnas.gr
ΗΛ. ΤΑΧ ΥΔΡΟΜΕΙΟ: ℓ s p a rn a s@o t e n e t . g r










Δευτέρα, 28 Μαΐου 2012

Έκθεση εικονογράφησης παιδικού βιβλίου


Έκθεση εικονογράφησης παιδικού βιβλίου

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ - ΜΟΥΣΕΙΟ ΥΔΡΑΣ
"Κόκκινη κλωστή". Παραμύθια για κόσμους παράξενους όπου το όνειρο σμίγει με την πραγματικότητα

Τα παραμύθια για μικρούς και μεγάλους έπαιζαν και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ζωή μας. Πόσο μάλλον όταν αυτά γίνονται εικονογραφήσεις βιβλίων ή ακόμα και έργα τέχνης. Τρεις καταξιωμένοι καλλιτέχνες, ο Νικόλας Ανδρικόπουλος, η Φωτεινή Στεφανίδη και η Σοφία Φόρτωμα, παρουσιάζουν δημιουργίες από το σύνολο του έργου τους.

Λίγες μέρες μετά την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου η έκθεση σηματοδοτεί την επιστροφή στον φαντασμαγορικό κόσμο των παιδιών, εξωραΐζοντας τα ανθρώπινα πάθη των ενηλίκων. Εβδομήντα έργα μικρών και μεγάλων διαστάσεων καθώς και εικονογραφημένα βιβλία από την βιβλιογραφία των τριών καλλιτεχνών θα γεμίσουν την μεγάλη αίθουσα του Ιστορικού Αρχείου – Μουσείου Ύδρας σε μία έκθεση που παντρεύει την φαντασία με το όνειρο.

Η «κόκκινη κλωστή» δένει αρμονικά τα χαριτωμένα καθημερινά περιστατικά παιχνιδιού ενώνοντας μάγισσες, ποντίκια που έχουν κάνει κουμπαριά με γάτα, ιπτάμενα άλογα, ρομαντικές καταδύσεις γάτου σε ένα πρωτότυπο σύνολο υψηλής αισθητικής ποιότητας.

Τη βραδιά των εγκαινίων, η Νική Κάπαρη στον λόγο και ο Γιάννης Ψειμμάδας στη μουσική θα αφηγηθούν παραμύθια για μικρούς και μεγάλους.

ΙΝFO
ΙΑΜΥ, Ύδρα 180 40
Τηλ. 22980 52355/54142
http://www.iamy.gr/

Διάρκεια έκθεσης : 7 Απριλίου – 31 Μαΐου 2012


Ώρες λειτουργίας : 9.00 – 16.00 καθημερινά
 
http://www.iamy.gr/portal/page/portal/iamy/ektheseis
 
 
 

Σάββατο, 26 Μαΐου 2012

Προσοχή! Αναβολή εκδήλωσης.


Προσοχή! Αναβολή εκδήλωσης.

Φίλες και Φίλοι,

Σας γνωστοποιούμε ότι η προγραμματισμένη για αύριο Κυριακή 27 Μαΐου 2012 εκδήλωση στα Γιαννιτσά παρουσίασης του βιβλίου "Μακεδονικά" με ομιλία του συγγραφέα του βιβλίου Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη με θέμα τα εντόπια/εντόπικα, αναβάλλεται για τεχνικούς λόγους.





Ρήσεις Γιάννη Τσαρούχη

Τσαρούχης: Έργο Δήμου Σκουλάκη

ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΗΣ:
Υποφέρουμε από άχρηστες ελευθερίες...

Φέτος συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από την έξοδο του Γιάννη Τσαρούχη εκ του ματαίου τούτου κόσμου. Έπεσα όλως τυχαίως πάνω σ' ένα παλιό σημειωματάριό μου όπου είχα καταγράψει ρήσεις του από ένα τηλεοπτικό αφιέρωμα σ' εκείνον όσο ακόμα ζούσε. Μετά από 20 τόσα χρόνια δημοσιεύω εκείνα τα έπεα πτερόεντα και στην μπολγκόσφαιρα από του νυν.

- Η αστραπή της θεότητος υπάρχει στο ανθρώπινο σώμα που ήταν το ένδυμα που επέλεξε ο Λόγος για να κατέλθει στη γη (όσο κι αν κηλιδώνεται από διαβολικές ενέργειες).

- Αν δεν συναντήσεις τον Υιό του Θεού μεταξύ των ανθρώπων, τότε δεν μπορείς να λες πως υπάρχει Θεός.

- Ο κόσμος σήμερα υποφέρει από άχρηστες ελευθερίες που είναι χειρότερες από την απαγόρευση και τη σκλαβιά.

- Η ελευθερία των σημερινών ανθρώπων έγκειται στο ότι αγνοούν τις συνέπειες των πράξεών τους για τους εαυτούς τους και τους άλλους.

- Το πιο δύσκολο πράγμα του κόσμου: Να ξεσηκώσεις πιστά τα σωστά χρώματα. Αυτό ήταν το "μυστικό" των αρχαίων και το βυζαντινό.

- Χρειάζεται ένα στοιχείο τρέλας που πάει να λείψει σιγά - σιγά.

- Η μοναξιά είναι το καλύτερο πράγμα για κάποιον που θέλει να ωφελήσει τους άλλους.

- Αν ήξερα πόσο λίγα χρειάζεται ο άνθρωπος για να ζήσει, θα είχα γλυτώσει από πολλά...


http://panagiotisandriopoulos.blogspot.com/2009/05/blog-post_7064.html

Πέμπτη, 24 Μαΐου 2012

Εκδήλωση στα Γιαννιτσά


Εκδήλωση στα Γιαννιτσά


Η ΔΗ.Κ.ΕΠ.Α. Πέλλας σε συνεργασία με το Σύλλογο Φίλων Βιβλίου Ν. Πέλλας σας προσκαλούν την Κυριακή 27 Μαΐου 2012 στις 7.00 μμ (αίθουσα Δημ. Συμβουλίου και Εκδηλώσεων του Δημοτικού Μεγάρου Γιαννιτσών), στην παρουσίαση του βιβλίου του Δημήτρη Ε. Ευαγγελίδη «Μακεδονικά».

Εισηγητής: Γιάννης Παπαλαζάρου, συγγραφέας

Για το βιβλίο θα μιλήσει και ο συγγραφέας Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης, ο οποίος θα αναφερθεί ειδικότερα στο τοπικό ιδίωμα (ντόπια/εντόπικα).


Τετάρτη, 23 Μαΐου 2012

«Με ένα βιβλίο ο κόσμος αλλάζει»


«Με ένα βιβλίο ο κόσμος αλλάζει» είναι ο τίτλος της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης


Θεσσαλονίκη
«Κι αν δεν τη θέλουν πέντε … σκασίλα μας». Αυτή ήταν η δήλωση της διευθύντριας του ΕΚΕΒΙ, Κατρίν Βελισσάρη, απαντώντας σε ερώτηση που αφορούσε την απουσία από την 9η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης, που ξεκινά την Πέμπτη, μεγάλων εκδοτικών οίκων που επικαλέστηκαν οικονομική αδυναμία συμμετοχής.
Από τον Φεβρουάριο είχαν στείλει επιστολή στην κ. Βελισσάρη σημαντικοί εκδοτικοί οίκοι που δήλωναν ότι δεν θα μπορούσαν να μετάσχουν στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου. Πρόκειται για τις εκδόσεις Άγκυρα, Ενάλιος, Καστανιώτη, Κέδρος, Μίνωας και Ψυχογιός. Σε αυτούς τους εκδοτικούς οίκους προστέθηκαν και οι εκδόσεις Πόλις, ενώ οι εκδόσεις Μεταίχμιο συμμετέχουν μόνο με παιδικά βιβλία.
«Έχουμε 200 από τους οποίους μάλιστα οι 54 είναι νέοι στον εκδοτικό χώρο, έχουμε 190 Έλληνες συγγραφείς, 36 ξένους, έχουμε τον Εμίρ Κουστουρίτσα, έχουμε το δήμο της πόλης, τους βραβευμένους λογοτέχνες της πόλης, έχουμε τη βούληση η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη πριν από εννέα χρόνια να συνεχίσει να διοργανώνεται στη Θεσσαλονίκη» είπε.
Η ελληνική – και διεθνής – οικονομική κρίση αποτελεί την ειδική θεματική ενότητα που θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου (με σειρά διαλέξεων από Έλληνες και ξένους οικονομολόγους, φιλοσόφους, ιστορικούς κ.ά., καθώς και την παρουσίαση δέκα βιβλίων– φετινών εκδόσεων αποκλειστικά για την οικονομική κρίση).

«Με ένα βιβλίο ο κόσμος αλλάζει» είναι ο τίτλος της φετινής διοργάνωσης, που έχει ως τιμώμενη χώρα τη Σερβία και… σταρ τον πρωτοεμφανιζόμενο ως συγγραφέα αλλά παγκοσμίως γνωστό και πολυβραβευμένο σκηνοθέτη Εμίρ Κουστουρίτσα, που θα παρουσιάσει την ελληνική μετάφραση του βιβλίου-αυτοβιογραφίας του, με τίτλο: «Κι εγώ που είμαι σ’ αυτή την ιστορία». Τον Εμίρ Κουστουρίτσα θα παρουσιάσουν το απόγευμα της Πέμπτης (18:00 – δύο ώρες πριν από τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης) οι Έλληνες συγγραφείς Σώτη Τριανταφύλλου και Νίκος Παναγιωτόπουλος.
Στο περίπτερο της τιμώμενης χώρας αναμένονται επίσης Σέρβοι συγγραφείς (γνωστοί στην Ελλάδα από μεταφράσεις των βιβλίων τους): ο Βλάντισλαβ Μπάγιατς ( «Χαμάμ Βαλκάνια» και «ο Μέγας Αλέξανδρος στη γη των Κελτών»), ο Ντούσαν Κοβάγιεβιτς (θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος του βραβευμένου «Αντεργκράουντ»), ο Τούρκος Εντέμ Ελντέμ, ο Κροάτης Γκόραν Φέρτσετς, η Βρετανίδα Βικτόρια Χίσλοπ, ο Αυστριακός ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ, ο Ισραηλινός Εντγκαρ Κέρετ καθώς και περισσότεροι από 100 Έλληνες λογοτέχνες.
Ανάμεσα τους, οι Θεσσαλονικείς Ντίνος Χριστιανόπουλος και Θωμάς Κοροβίνης (βραβευμένοι φέτος το Μεγάλο κρατικό βραβείο λογοτεχνίας και το κρατικό βραβείο μυθιστορήματος αντίστοιχα), ο Ισίδωρος Ζουργός (θα τιμηθεί σε ειδική τελετή από τον πρόεδρο του ΕΚΕΒΙ Θανάση Βαλτινό για το βραβείο αναγνωστών που έλαβε το τελευταίο του μυθιστόρημα με τίτλο «Ανεμώλια» τον περασμένο Δεκέμβριο από τις λέσχες αναγνωστών του ΕΚΕΒΙ) κ.ά .

• Έξι συνολικά εκδηλώσεις και συζητήσεις της διοργάνωσης αφορούν την οικονομική κρίση ως «ελληνικό» και διεθνές» φαινόμενο, τα προβλήματα της Ελλάδας σε σχέση με την πρόσφατα παραγόμενη ιστοριογραφία, την εικόνα της Ελλάδας στη Γερμανία, τις όψεις και τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στην παραγωγή σκέψης και τη συγγραφή.
Τα δέκα σημαντικά βιβλία της χρονιάς για την κρίση (ελληνικές εκδόσεις) παρουσιάζονται συνολικά το απόγευμα του Σαββάτου (18.00) στην αίθουσα Γιώργου Ιωάννου – περίπτερο 15.

• Αφιερωμένη στη Θεσσαλονίκη, με αφορμή την επέτειο 100 χρόνων από την απελευθέρωσή της από τους βαλκανικούς πολέμους, είναι η θεματική έκθεση (με τίτλο «Ο αιώνας της Θεσσαλονίκης») που φιλοξενείται στο περίπτερο 13 της έκθεσης.
Ειδικές εκδόσεις, (300 τίτλοι βιβλίων), ντοκιμαντέρ, τεκμήρια από τους βαλκανικούς πολέμους, αποκόμματα εφημερίδων φιλοξενούνται στα 150 τ.μ του ειδικά διαμορφωμένου περιπτέρου.

• Περιπάτους πολιτισμού τιτλοφορεί ο Δήμος Θεσσαλονίκης τη σειρά πολλαπλών εκδηλώσεων με θέμα το βιβλίο, αλλά και την πολυπρόσωπη «σχολή Θεσσαλονίκης» στη λογοτεχνία.
Σε μία διαδρομή, που ξεκινάει από τα περίπτερα της Έκθεσης και με τη βοήθεια ενός χάρτη που θα μοιράζεται δωρεάν στην είσοδο, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να κάνουν μία πρωτότυπη και λογοτεχνική περιδιάβαση στην πόλη, να ανακαλύψουν τους συγγραφείς της Θεσσαλονίκης του 20ού αιώνα και να διαβάσουν ποιήματα ή αποσπάσματα πεζογραφημάτων, που θα αναρτηθούν σε μεγάλα banners, έξω από ιστορικά και νεοκλασικά κτίρια, όπως η Δημοτική Πινακοθήκη, το Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Κτίριο της ΧΑΝΘ, η Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη, το Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης, το Λιμάνι και το Αεροδρόμιο.
Τα κείμενα των banners ανήκουν στους: Γιώργο Χειμωνά, Μανόλη Αναγνωστάκη, Νίκο - Αλέξη Ασλάνογλου, Ζωή Καρέλλη, Γιώργο Βαφόπουλο, Γιώργο Ιωάννου, Νίκο -Γαβριήλ Πεντζίκη, Κλείτο Κύρου, Νίκο Μπακόλα, Στέλιο Ξεφλούδα, Κωστή Μοσκώφ, Τάκη Βαρβιτσιώτη και Γιάννη Πάνου.
Η δράση θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με τις εκδόσεις «Σαιξπηρικόν».

Το βράδυ της Παρασκευής (19.00) θα πραγματοποιηθεί συναυλία στο Λευκό Πύργο. Στη συναυλία, αντί για εισιτήριο οι θεατές θα προσφέρουν … βιβλία. Τα βιβλία που θα συγκεντρωθούν θα παραχωρηθούν για την ενίσχυση των βιβλιοθηκών του Εκκλησιαστικού Λυκείου της Μητρόπολης Νεάπολης και Σταυρούπολης, του Ελληνικού Παιδικού Χωριού Φιλύρου, της ΕΛΕΠΑΠ Θεσσαλονίκης, της Μονάδας Συμβουλευτικής Κρατούμενων Θεσσαλονίκης του ΚΕΘΕΑ, της Κοινωνικής Οργάνωσης Υποστήριξης Νέων «Άρσις», του Συλλόγου Οσσαίων «Η Αγία Κυράννα» και του Δημοτικού Σχολείου και νηπιαγωγείου Όσσας.

• Την Κυριακή 27 Μαΐου, στο κλείσιμο της έκθεσης, οκτώ ποιητές της πόλης ξεκινούν μαζί με μουσικούς με το τουριστικό λεωφορείο Hop on – HopOff, από την είσοδο της HELEXPO (είσοδος Εγνατίας), διαβάζοντας ποιήματα και κείμενά τουςμε θεματική τη «λογοτεχνία ως όχημα» - κυριολεκτικά ή μεταφορικά.

Το λεωφορείο θα κάνει το γύρο του ιστορικού κέντρου της Θεσσαλονίκης, ενώ θα σταματάει σε συγκεκριμένα σημεία, όπου θα ανεβάζει – κατεβάζει κόσμο (είσοδος HELEXPO / Εγνατία, πλατεία Αριστοτέλους, Αλκαζάρ, πλατεία Ελευθερίας, Λευκός Πύργος, είσοδος HELEXPO / Εγνατία).
Η εκδήλωση έχει τίτλο «Hop on – Hop Off με όχημα τη λογοτεχνία» / Βόλτα στην πόλη με το τουριστικό λεωφορείο, πραγματοποιείται στις 27 Μαΐου από τις 18:00-20:00 μ.μ. (είσοδος ΔΕΒΘ, Εγνατία). Λαμβάνουν μέρος: Αναστασία Γκίτση, Κώστας Παπαθανασίου, Ειρήνη Παππά, Κωνσταντίνος Νικολόπουλος, Γεωργία Τρούλη, Βίκτωρας Τσιλώνης, Ιορδάνης Κουμασίδης, Χλόη Κουτσουμπέλη. Σε συνεργασία με τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.
Η έκθεση διαρκεί έως τις 27 Μαΐου.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ


Τρίτη, 22 Μαΐου 2012

Σημαντική εκδήλωση

Μη χάσει κανείς την αυριανή εκδήλωση! Είμαι σίγουρος πως θα το μετανοιώσει! Είναι κάτι το εντελώς πρωτοποριακό!
ΔΕΕ

Αλέξανδρος Ακριτίδης

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκε το 1975 στην Καλαμάτα, αλλά σε μικρή ηλικία επέστρεψε με την οικογένειά του στη Μελική Ημαθίας, στο χωριό από το οποίο κατάγεται. Από το 1992 υπηρετεί στον Ελληνικό Στρατό, ενώ αυτήν την περίοδο κατοικεί στη Μελίκη Ημαθίας. Είναι παντρεμένος και πατέρας δύο παιδιών, του Θοδωρή και της Άννα – Μαρίας. Διανύει επίσης το 4ο έτος φοίτησης στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο στο τμήμα Ελληνικού Πολιτισμού.
Πατέρας του ήταν ο αείμνηστος καθηγητής Γαλλικών Ακριτίδης Θεόδωρος από τα Πλατανάκια Σερρών, ενώ οι παππούδες του κατάγονταν από τη Μελίκη Ημαθίας και από το χωριό Λυκάστ Κρώμνης του νομού Τραπεζούντας. Η μητέρα του Ευαγγελία Παραπούρα – Ακριτίδου ήταν επί σειρά ετών Πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών Μελίκης Ημαθίας και πρώην Δημοτική σύμβουλος.
Έχει εκδώσει την Ποιητική Συλλογή "Λέξεις που ψάχνουν για φτερά" (2005), τη συλλογή διηγημάτων "Αλαργινή ηχώ" (2007), ενώ ποιήματα και διηγήματα του έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες ποίησης στην Ελλάδα, στο εξωτερικό, καθώς και σε λογοτεχνικά περιοδικά. Το Παγκόσμιας κυκλοφορίας λογοτεχνικό περιοδικό "ΚΕΛΑΙΝΩ", τον τίμησε το 2005 στην Αθήνα, στις εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης, η οποία ήταν αφιερωμένη στους ποιητές της Θεσσαλονίκης. Είναι μέλος της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος, του Λογοτεχνικού Ομίλου "Ζαλώνη - Ξάστερον" και της Αμφικτυονίας Ελληνισμού. Το 2006 συμμετείχε ως στιχουργός στο Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης με το τραγούδι "Η Καταιγίδα", το 2008 στο Φεστιβάλ Κοζάνης με το τραγούδι "Άνοιξε φτερά" και το 2009 στο ίδιο φεστιβάλ με το τραγούδι "Ψάχνεις μια άλλη ζωή".
Έχει αποσπάσει τις ακόλουθες διακρίσεις:
Το 2005:
Α΄ Βραβείο «Ανθρωπιστικής ποίησης» στα Σικελιανά στη Σαλαμίνα.
Γ΄ Βραβείο «Σατυρικής ποίησης» στον Πανελλήνιο διαγωνισμό του περιοδικού ΚΕΛΑΙΝΩ

Το 2006:
Έπαινος ποίησης Εταιρίας Τεχνών, Επιστήμης και Πολιτισμού Κερατσινίου.
Έπαινος ποίησης Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών στους Δελφικούς Αγώνες.
Α΄ Έπαινος Διηγήματος 5ου Πανελλήνιου Διαγωνισμού Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος.
Β΄ Βραβείο Διηγήματος στο Διεθνή Διαγωνισμό του περιοδικού ΚΕΛΑΙΝΩ με θέμα «Αιγαίο».
Α΄ Βραβείο Διηγήματος στο Διαγωνισμό της Ένωσης Συγγραφέων Σερρών.

Το 2007:
B΄ Έπαινος Διηγήματος Πανελλήνιου Διαγωνισμού Πειραϊκού Συνδέσμου.
Τιμητική Διάκριση ποίησης Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος σε Διαγωνισμό με θέμα "Μακεδονικός Αγώνας".
Α΄ Βραβείο Διηγήματος στον ετήσιο Διαγωνισμό του ΚΕΛΑΙΝΩ, με θέμα "Αλησμόνητες Πατρίδες".

Το 2008
Βραβείο "ΚΕΛΑΙΝΩ" για τη συλλογή διηγημάτων "Αλαργινή ηχώ".

To 2009
B΄ Βραβείο ποίησης στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό του Συλλόγου "Οι εν Αττική Φίλοι των Επτανήσων".
Έπαινος ποίησης στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό "Άθλον Ποιήσεως Γιάννης και Λένα Στρέφη-Κουτσοχέρα"
Α΄ Βραβείο Διηγήματος Πανελλήνιας Ένωσης Λογοτεχνών

Το 2010
 Έπαινος ποίησης στον Πανελλήνιο Ποιητικό Διαγωνισμό του Δήμου Χορτιάτη με θέμα "Προσφυγιά".
Ειδικό τιμητικό βραβείο από τον Δήμο Εύοσμου για την προσφορά του στα Λογοτεχνικά δρώμενα του Δήμου.
Τιμητική Διάκριση Διηγήματος Πνευματικής & Ολυμπιακής Στέγης "Δημήτριος Βικέλας" Δήμου Βεροίας και Συνδέσμου Φιλόλογων Ν. Ημαθίας

Το 2011
Α΄ Βραβείο Διηγήματος Θαλασσινής Λογοτεχνίας Ναυτικού Μουσείου Ελλάδος
Α΄ Βραβείο Ποίησης Λογοτεχνικού Διαγωνισμού Αεροπορικής Ακαδημίας Ελλάδος
Τιμητική Διάκριση Ποίησης Διασπορικής Λογοτεχνικής Στοάς (Αυστραλία) στο Διαγωνισμό "Τα Δάση, οι Ζωές μας"
Έπαινος ποίησης Β’ Διαγωνισμού Διηγήματος Στέλιος Ξεφλούδας



Σάββατο, 19 Μαΐου 2012

Η πυξίδα των ονείρων


Η ΠΥΞΙΔΑ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ
Συγγραφέας: Αλέξανδρος Ακριτίδης
Είδος: Μυθιστόρημα
Σελίδες: 160
Σχήμα: 14 Χ 21
Κατηγορία: Ελληνική Λογοτεχνία
ISBN 978-960-99929-3-0
Τιμή: 10,90 €

«Ο Αλέξανδρος Ακριτίδης κατορθώνει να καθηλώσει την προσοχή του αναγνώστη, μεταφέροντάς τον από τα πεδία της φαντασίας στη ζωντανή πραγματικότητα. Η πρωτοτυπία του έγκειται στο γεγονός, ότι καταπιάνεται με τα δύσκολα στην ουσία ψυχολογικά και παραψυχολογικά φαινόμενα, τα οποία όμως χειρίζεται με στιλ θρίλερ τόσο πειστικά, που σε αναγκάζει να συνοδεύεις και συ ο ίδιος τον ήρωά του στις περιπετειώδεις αναζητήσεις της αλήθειας και της λύσης των προβλημάτων που τον απασχολούν».
Όμηρος Μαυρίδης, Δρ. φιλοσοφίας – συγγραφέας

Αυτή είναι η ιστορία της Εύας και του Μιχάλη. Ενός νεαρού ζευγαριού δασκάλων όπου η μετάθεσή τους σε μια επαρχιακή πόλη θα σημάνει την έναρξη μιας μεγάλης περιπέτειας. Μια σειρά περίεργων ονείρων θα μετατρέψει τη ζωή του Μιχάλη σε αγωνιώδη αναμέτρηση με το χρόνο για την αναζήτηση της αλήθειας. Η διαλεύκανση δυο μυστηριωδών θανάτων θα γίνει το πρώτο του μέλημα, ενώ η άγνωστη γυναίκα του διπλανού παλιού αρχοντικού θα περιπλέξει ακόμα περισσότερα τα πράγματα. Στόματα που σιωπούν, πρόσωπα που γνωρίζουν καταστάσεις και πληγωμένες μνήμες μιας φοιτητικής ζωής που έληξε με το θάνατο της φίλης τους Αρετής. Η ανεξήγητη μετάβαση της υπόθεσης απ’ το πραγματικό στο μεταφυσικό θα ωθήσει το νεαρό δάσκαλο από την Κρήτη ν’ αναζητήσει την αλήθεια σε τόπους άγνωστους και μακρινούς. Η απροσδόκητη εμπλοκή της γυναίκας του και του καλύτερού του φίλου θα οδηγήσουν την υπόθεση στα άκρα και οι αποκαλύψεις που θα έρθουν στην επιφάνεια θα καταπλήξουν τους πάντες. Η κλειστή κοινωνία με τα ταμπού της, οι πληγές του παρελθόντος και η βασανισμένη ζωή ενός μικρού κοριτσιού θα ενταχθούν στις προσχεδιασμένες επιδιώξεις του προσωποποιημένου Κακού. Η τελική αναμέτρηση μαζί του θα είναι δύσκολη και αδυσώπητη.




Παρασκευή, 18 Μαΐου 2012

Παρουσίαση λευκώματος

«Ου μʼ εθέσπισεν» του Ιωάννη Γεωργόπουλου από τις εκδόσεις «Ενδοχώρα».

Παρουσίαση στην Θεσσαλονίκη
του λευκώματος «Ου μʼ εθέσπισεν»


Την Παρασκευή 18 Μαΐου και ώρα 20:30 στον πολυχώρο «Δεσμοί Ελλήνων» (Πασαλίδη 29, περιοχή Αγ. Φανουρίου, Κάτω Τούμπα, Θεσσαλονίκη) θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του βιβλίου-λευκώματος του Ιωάννη Γεωργόπουλου «Στων Ελλήνων της πατρίδες του 1900 - Ου μʼ εθέσπισεν». Πρόκειται για ένα λεύκωμα περίπου 60 σπάνιων φωτογραφιών των αρχών του 20ου αιώνα από την Βόρειο Ήπειρο, Βόρειο Μακεδονία, Ανατολική Ρωμυλία, Ανατολική Θράκη, Μικρά Ασία κ.α. Περιλαμβάνονται στην μεγάλη συλλογή του συλλέκτη εκπαιδευτικού κ. Γεωργόπουλου και συνοδεύονται από αντιπροσωπευτικά κείμενα ιστορικού, λογοτεχνικού και περιηγητικού ενδιαφέροντος. Η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων των «Δεσμών Ελλήνων» προς τιμήν των 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Η παρουσία σας θα μας τιμήσει και θα μας δώσει χαρά.

Τετάρτη, 16 Μαΐου 2012

Πέθανε ο μεξικανός συγγραφέας Κάρλος Φουέντες


Πέθανε ο μεξικανός συγγραφέας
Κάρλος Φουέντες

Εφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών ο διάσημος μεξικανός συγγραφέας Κάρλος Φουέντες σε νοσοκομείο της Πόλης του Μεξικού όπου νοσηλευόταν τον τελευταίο καιρό. Δημιουργός βιβλίων που μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες σε όλο τον κόσμο, μεταξύ των οποίων «Αύρα», «Οι μασκαρεμένες ημέρες», «Ο γερο-Γκρίνγκο» και πολλά άλλα, ο Φουέντες τιμήθηκε το 1987 με το βραβείο Θερβάντες.
Ο Φουέντες που θεωρείτο σχεδόν κάθε χρονιά υποψήφιος για το Νόμπελ Λογοτεχνίας, συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους συγγραφείς και έχει τιμηθεί μεταξύ άλλων και με το βραβείο λογοτεχνίας του Πρίγκιπα των Αστουρίων.
Τα σημαντικότερα έργα του είναι Ο Θάνατος του Αρμένιο Κρους, Όλες οι ευτυχισμένες Οικογένειες, Ανήσυχη Παρέα, Η θέληση και η τύχη, Τα κρυστάλλινα σύνορα, Το κάθισμα του Αετού.
Ο Φουέντες γεννήθηκε στον Παναμά και, ακολουθώντας τον διπλωμάτη πατέρα του, πέρασε τα πρώτα του χρόνια μεταξύ ΗΠΑ, Χιλής και Αργεντινής. Στην πορεία του ως συγγραφέας, διάρκειας σχεδόν πέντε δεκαετιών, μοίρασε τα χρόνια του μεταξύ Μεξικού και Λονδίνου.
Ο νέος Πρόεδρος της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ εξέφρασε τη λύπη του για τον θάνατο του μεξικανού συγγραφέα, τον οποίο χαρακτήρισε στρατευμένο, εκτός κανόνων και δογμάτων και υπέρμαχο της απλότητας και της αξιοπρέπειας στην ανθρωπότητα.
«Χαιρετίζω ένα μεγάλο μεξικανό συγγραφέα που εξέφρασε τόσο καλά τον πνευματικό πλούτο της χώρας του μέσω του πλούσιου και πρωτότυπου έργου του» επισήμανε ο Ολάντ σε ανακοίνωσή του.



Βιογραφία

Ο Κάρλος Φουέντες (Πόλη του Παναμά, 11 Νοεμβρίου 1928 - 15 Μαΐου 2012) γεννήθηκε στον Παναμά, όπου ο πατέρας του υπηρετούσε ως μέλος του μεξικανικού διπλωματικού σώματος. Στη δεκαετία του '30, ο πατέρας του διορίστηκε πρέσβης του Μεξικού στις Ηνωμένες Πολιτείες, με έδρα την Ουάσινγκτον. Στην Πόλη του Παναμά ο νεαρός Φουέντες σπούδασε ιστορία και γεωγραφία του Μεξικού. Θα περνούσαν αρκετά χρόνια για να γνωρίσει το Μεξικό από κοντά. Στο μεταξύ έζησε στο Σαντιάγκο τη Χιλής, το Μπουένος Άιρες, όπου δέχθηκε την επιρροή σημαντικών προσωπικοτήτων των λατινοαμερικάνικων γραμμάτων, όπως ο Πάμπλο Νερούδα και ο Νταβίδ Αλφάρο Σικέιρος.
Στο Μεξικό, ο Φουέντες πήγε στα 16 του χρόνια και εισήχθη στην προπαρασκευαστική τάξη για το Κολλέγιο. Ξεκίνησε να εργάζεται ως συνεργαζόμενος δημοσιογράφος με το περιοδικό "Hoy" και κέρδισε την πρώτη θέση στο λογοτεχνικό διαγωνισμό του Κολλεγίου Φρανσές Μορέλος. Αργότερα πήρε τον πτυχίο της Νομικής από το Πανεπιστήμιο UNAM. Το 1950 ταξίδεψε στην Ευρώπη, όπου έκανε σπουδές Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης.
Το 1954 δημοσίευσε τα πρώτα του διηγήματα με τίτλο Οι μασκαρεμένες μέρες. Μαζί με τον Εμανουέλ Καρμπάγιο διηύθυνε την "Revista Mexicana de Literatura" (Μεξικανική Επιθεώρηση Λογοτεχνίας), ενώ μαζί με τους Βίκτορ Γκονσάλες Ολέα και Ενρίκε Γκονσάλες Πεδρέρο διηύθυνε το περιοδικό "El Espectador" (Ο Θεατής).
Ο Κάρλος Φουέντες περιέγραψε στο μυθιστόρημά του Η πιο διαυγής περιοχή το Μεξικό των δεκαετιών του '40 και του '50. Επέστρεψε στην περιγραφή του Μεξικού, αυτή τη φορά των δεκαετιών του '80 και του '90, στο μυθιστόρημα Κριστόμπαλ Νονάτο.
Στη δεκαετία του '60, έζησε στο [Παρίσι], στη Βενετία, το Λονδίνο και στην Πόλη του Μεξικού. Το 2001, το μυθιστόρημά του Αύρα, το οποίο είχε γράψει το 1962, βρέθηκε στο επίκεντρο ενός σκανδάλου στην Πόλη του Μεξικού. Μία καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η Χεορχίνα Ράβαγο, απολύθηκε διότι πρότεινε την ανάγνωση του εν λόγω έργου στους μαθητές του Ινστιτούτου "Félix Félix de Jesús Rougier", όπου φοιτούσε και η κόρη του τότε Υπουργού Εργασίας, Κάρλος Αβασκάλ Καράνσα.
Στη δεκαετία του '70, ο Φουέντες εργάστηκε στο Ινστιτούτο Γούντροου Ουΐλσον της Ουάσινγκτον. Ο Φουέντες υπήρξε πρέσβης του Μεξικού στη Γαλλία κατά την περίοδο 1972 - 1978, αλλά παραιτήθηκε όταν ο πρώην πρόεδρους του Μεξικού, Γουστάβο Ντίας Ορντάς, γνωστός ως ηθικός αυτουργός της σφαγής των φοιτητών έξω από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968, διορίστηκε πρέσβης του Μεξικού στην Ισπανία.
Το 1979, ο Φουέντες έλαβε το Διεθνές Βραβεία Αλφόνσο Ρέγιες, το 1984 το Εθνικό Βραβείο Επιστημών και το 1987 το Βραβείο Θερβάντες. Το 1992 του απονεμήθηκε το ΣΤ' Βραβείο Ιβηροαμερικανικής Λογοτεχνίας. Το 1994 τιμήθηκε με το Βραβείο Πρίγκιπας των Αστούριας.

 

Δευτέρα, 14 Μαΐου 2012

Γλωσσικά


Ένα ενδιαφέρον κείμενο του χαλκέντερου ερευνητή-μελετητή της ελληνικής γλώσσας, φιλολόγου Χρ. Δάλκου, που αξίζει να μελετηθεί.
ΔΕΕ
Γλωσσικά
Του Χρίστου Δάλκου (Φιλόλογος-Συγγραφέας)

Ἡ κοκκώνα, ἡ κοτσιώνα, ἡ κοσώνα καί ἡ κ’σώνα

Στό γλωσσάρι τῆς πολύ καλῆς –καί σέ πολλά πρωτότυπης- ἐργασίας Τοπικό ιδίωμα, Λαογραφικά της Βόρειας Εύβοιας, πού ἐξέδωσε τό 2006 ἡ Ὁμάδα Περιβαλλοντικῆς Ἐκπαίδευσης τοῦ Γυμνασίου Ἱστιαίας (ὑπεύθυνοι καθηγητές: Τρίγκα Μαρία, Παρούσης Γιώργος, Στεργίου Βασίλης), παρατίθεται, μεταξύ ἄλλων, ἡ ίδιωματική λέξη «κσώνα» (κανονικά: κ’σώνα) μέ τό ἀκόλουθο ἑρμήνευμα: «χριστουγεννιάτικη κουλούρα με κουκόσα, δώρο απ’ τη νονά στο αδεξίμι. Αλλά και λαμπριάτικη κουλούρα με κόκκινο αυγό, χάρισμα από τη νονά στο αδεξίμι· το Πάσχα χάριζαν κσώνες και οι γιαγιάδες στα εγγόνια ή οι θειάδες στα ανήψια.»

Γράφουμε τήν λέξη «κ’σώνα» καί ὄχι «κσώνα», γιατί φαίνεται νά προῆλθε ἀπό τόν τύπο κοσώνα, *κουσώνα (= κούκλα) μέ συγκοπή τοῦ μεσοσυμφωνικοῦ o ἤ u, κάτι πού παρατηρεῖται καί στόν σκυριανό τύπο κ’σούνα, ξούνα (= κούκλα), ὁ ὁποῖος φανερά προέκυψε ἐκ τοῦ κουτσούνα > *κ’τσούνα > κ’σούνα > ξούνα, μέ ἐπί πλέον ἐξέλιξη τοῦ τσ σέ σ. Τό Ἀρχεῖο τοῦ Κέντρου Ἐρεύνης Νεοελληνικῶν Διαλέκτων καί Ἰδιωμάτων –ΙΛΝΕ τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν ὀρθά ἐντάσσει στό λῆμμα «κουτσούνα ἡ,» τήν κοσώνα -ὁ τύπος κ’σώνα δέν ἔχει καταγραφῆ-, γιατί συμπίπτουν σχεδόν φωνητικά καί ἀπολύτως ἀπό σημασιολογική ἄποψη.

Τό ὅτι ἡ κ’σώνα ἀντιπροσώπευε κάποτε ἕνα εἶδος κούκλας / ὁμοιώματος ἀνθρώπου (γυναίκας ὡς ἐπί τό πλεῖστον), πού πλαθόταν μέ ζυμάρι, φαίνεται ἀπό τήν σημασία τῆς λέξης κουτσούνα, κουσούνα, κ’σούνα πού δέν σημαίνει μόνο τήν κούκλα, τό μικρό κορίτσι κ.λπ., ἀλλά, σέ ὡρισμένες περιοχές, καί τήν (ἑορταστική, ὡς ἐπί τό πλεῖστον,) κουλούρα: κουτσούνα (= εἶδος ἄρτου ἐπιμήκους) Ἄνδρ. (Γαύρ.) κουτσούνα (= λαμπριάτικη κουλούρα) Ἀντίπαρ. τήν πλάσσει (τήν ζύμην) καί κάνει τρεῖς κουτσοῦνες σάν κοπέλλες ὡραῖες Θήρ. κουτσούνα (= κούκλα

κουλούρα τοῦ Πάσχα εἰς σχῆμα κούκλας) Κρήτ. (Ράμν.) κουτσούνα (= κούκλα

ἡμιανθρωπόμορφη κουλούρα τοῦ Μεγάλου Σαββάτου) Νάξ. (Ἀπείρανθ.) κουτσούνα (= τά μετά ὠοῦ ἀρτίδια τοῦ Πάσχα καί τά πρός τέρψιν τῶν παίδων ὁμοιώματα) Πάρ. κουτσούνα [= εἶδος ἐδέσματος πού φτειάχνονταν μέ ἀσκοπαΐδα (: συκομαγίδα), ρίγανη καί ἁλάτι] Πελοπν. (Καρβελ.) ἔπλασα καμμιά δεκαριά κουτσοῦνες (λαμπριάτικες κουλοῦρες) γιά νά τίς στείλω στ’ ἀναδεξίμια μου Πελοπν. (Κορών.) ζαχαρένια κουτσούνα Πελοπν. (Μανιάκ.) κουτσούνα τῆς Λαμπρῆς (= κούκλα ἐκ ζύμης) Σῦρ. κουτσούνα, κουτσούνιζα (= μικρό χριστόψωμο μέ στρογγυλό χεράκι, φιλοδώρημα γιά τά παιδιά καί γιά τούς φιλιότσους) Ὕδρ. αὐτή κάνει μιά ζύμη καί τήν πλάθει κουσούνα καί τήν ντύνει μέ ροῦχα ὡραῖα Ἄνδρ. κουσούνα (= πασχαλιάτικο τσουρέκι) Ψαρ. κουσούνα (= ψωμί σέ μορφή γυναίκας, μέ ζάχαρη καί βούτυρο) Ψαρ. κ’σούνα (= μικρό κουλλουράκι προχείρως συνήθως παρασκευαζόμενον διά μικρά παιδιά, σχήματος γάμμα) Μακεδ. (Χαλκιδ.) «Κλόρες κατασκευάζουν πρό πάντων τά Χριστούγεννα καί τό Πάσχα. Εἰς αὐτάς δίδουν ἤ τό σύνηθες στρογγύλον σχῆμα ἤ κάμνουν εἰς σχῆμα κ’σούνας (= κούκλας) μέ χεῖρας καί πόδας ἡνωμένους» Σκῦρ. ξοῦνες (= κοῦκλες ἀπό ‘φτάζυμο πού κάνουν γιά τά παιδιά σέ κάθε ἑορτή – Πάσχα, Χριστούγεννα, Δεκαπενταύγουστο) Σκῦρ.

Ἑπόμενο εἶναι νά συνδέσουμε τήν εὐβοϊκή κ’σώνα ὄχι μόνο μέ τήν σκυριανή κ΄σούνα < κουτσούνα ἀλλά καί μέ τίς παπαδιαμάντειες κοκκῶνες (πρβλ. «Ἐν συνόλῳ ἐχρειάζετο ἑβδομήκοντα καὶ πλέον κοκκῶνες, δηλ. παιδικὰς κουλούρας, διὰ τοὺς βαπτιστικούς, διὰ τοὺς ἐγγόνους καὶ τὰ δισέγγονα.», «Ἡ Τελευταία βαπτιστική», Ἀλ. Παπαδιαμάντη, Ἅπαντα, Δόμος, κριτικὴ ἔκδοση Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος, τ. 2, σ. 90).

Μάλιστα οἱ σκιαθίτικες κοκκῶνες (κανονικά: κουκκών΄ις), εἴτε χριστουγεννιάτικες εἴτε ἁγιοβασιλιάτικες εἴτε λαμπριάτικες εἶναι αὐτές, ἦσαν πάντα ὁμοιώματα ἀνθρώπων. Τήν σχέση τῆς σκιαθίτικης κο(υ)κκώνας μέ τήν εὐβοϊκή κ’σώνα –τῆς ὁποίας, σημειωτέον, τό ἀνθρωπόμορφο παρελθόν ἔχει λησμονηθῆ στήν Ἱστιαία- ἀποδεικνύει ἡ ὁμοιότητα στήν κατασκευή καί στήν χρήση τους: «Οἱ λαbριάτ’κις κουκόν΄ις εἶναι ὅμοιες καὶ κατασκευάζονται ὅμοια μὲ τὶς ἁγιοβασιλιάτικες. Τώρα ὅμως στὸ κεφάλι τους τοποθετοῦν ἕνα αὐγὸ κόκκινο καὶ ὄχι μύγδαλο ἢ καρύδι [...] Καὶ τώρα κάθε νουνός ἔχει ὑποχρέωση νὰ φιλέψη τὸ ἀναδεξίμι του μιὰ κοκόνα μὲ κόκκινο αὐγὸ στὸ κεφάλι της καὶ μαζὶ μ’ αὐτὴ καὶ μιὰ λαμπάδα...» (Γ. Ρήγα, Σκιάθου λαϊκὸς πολιτισμός, τ. Δ΄, σ. 42).

Ἀνάγκη λοιπόν εἶναι νά ἀποδεχθοῦμε ὅτι ἡ κ’σώνα προῆλθε ἀπ’ τό κοκκώνα / κουκκώνα μέ συγκοπή τοῦ μεσοσυμφωνικοῦ u καί τσιτακισμό τοῦ δεύτερου κ, παραδόξως πρό τοῦ ο, ἤτοι κουκκώνα > *κ’τσώνα > κ’σώνα. Ἀνάγκη ἐπίσης μέ παρεμφερῆ τρόπο νά ἀναγάγουμε τό κουτσούνα σέ τύπο κουκκούνα (ἐκ τοῦ κοκκώνα), ἀπ’ τόν ὁποῖο μέ τσιτακισμό τοῦ δεύτερου κ πρό τοῦ u προέκυψε ἡ λέξη γιά τήν κούκλα, τό μικρό κορίτσι κ.λπ.

Βέβαια, ἡ ἄποψη αὐτή προσκρούει στίς ἀγκυλώσεις τῆς ἀκαδημαϊκῆς γλωσσολογίας, ἡ ὁποία δέν εἶναι διατεθειμένη νά ἀποδεχθῇ, παρ’ ὅλο πού ἡ πραγματικότητα βοᾷ γιά τό ἀντίθετο, ὅτι εἶναι δυνατόν, σέ ὡρισμένες περιπτώσεις βεβαίως, τό κ νά τραπῇ σέ τσ πρό τοῦ o, κι ὄχι μόνο πρό τῶν e καί i [πρβλ. κοτσιόνα (= κοπέλλα ὄμορφη, βεργολυγερή) Πελοπν. (Γεράκ.), προφανῶς ἐκ τοῦ κοκκώνα].

Ἡ κοκκώνα καί ἡ γοργόνα

Γιά μιά τέτοια «παράδοξη» τροπή κο > τσο ἔχει μιλήσει ἤδη ὁ Δ. Οἰκονομίδης, ὁ ὁποῖος, ἀναφερόμενος στό φαινόμενο τοῦ τσιτακισμοῦ στήν ποντιακή διάλεκτο (βλ. Γραμματικὴ τῆς ἑλληνικῆς διαλέκτου τοῦ Πόντου, 1958, σ. 90-91), τολμᾷ νά ὑπερβῇ τά ἐσκαμμένα καί νά ἐντοπίσῃ τήν μεταβολή κ > τσ ὄχι μόνο πρό τῶν i καί e, ἀλλά καί πρό τῶν a, o καί u: «τσαμμώνω (Χαλδ. κ.ἀ.) < καμμώνω (= καμμύω) Ὄφ., τσοῦβον (Χαλδ. κ.ἀ.) < κοῦφον, τσάντσαρος (Χαλδ.) < κάγκαρος (Ἐσρ.) ἡ ἀράχνη, τσούνα ἡ < κύνα (= κύαινα), [...] τσουφόπονος ἐπίθ. (Ἄν. Ἀμ.) < κουφόπονος ὁ μὴ ἀντέχων μηδ’ εἰς τὸν ἐλάχιστον πόνον [...] τσαντζαρεύω < καγκαρεύω (Ἐσρ.) παρὰ τὸ τσάντσαρος < κάγκαρος (Ἐσρ.), ἀγουρίτσος (ὑποκ. τοῦ ἄγουρος) < ἀγουρίκος ἀντὶ ἀγουρίσκος, ἀνθρωπίτσος < ἀνθρωπίκος, βροθακίτσος < βροθακίκος (παρὰ τὸ βροθάκα = βάτραχος) [...] ἀδελφίτσα < ἀδελφίκα = ἀδελφούλλα, θειίτσα < θειίκα ὑποκ. τοῦ θεία, [...] μαννίτσα < μαννίκα (παρ’ ὃ καὶ μαννάκα) = μαννούλλα, [...] Ἀννίτσα < Ἀννίκα [...] Μαρίτσα καὶ Μαρίκα [...] τσαραφίζω (Χαλδ. κ.ἀ.) < σκαριφίζω (ἀρχ.) [...] ἀγαπειτσοῦμαι < ἀγαπεισκοῦμαι (Τραπ. Χαλδ. κ.ἀ.) ἥφτετσα < ἥφτεσκα παρατ. τοῦ ἅφτω (= ἀνάπτω), ἰνέτσουμαι < γινέσκουμαι (= γίνομαι), εὑρίτσω < εὑρίσκω [...] ‘γειανέτσω < ‘γειανέσκω τ.ἔ. ὑγειανίσκω (= ὑγιαίνω), ψαλλίτσω < ψαλλίσκω (= ἠμπορῶ νὰ ψάλλω)...» κ.λπ.

Ἀλλά ἡ ἐπιβεβαίωση τῆς ὑπόθεσης ὅτι στήν συγκεκριμένη λέξη πού μᾶς ἀπασχολεῖ ἐπεσυνέβη ἡ τροπή αὐτή μᾶς ἔρχεται καί ἀπό ἄλλες πλευρές: στήν Σίφνο τό «ξύλινον ὁμοίωμα τό τιθέμενον πρό τῆς πρώρας τῶν πλοίων» ὀνομάζεται «κοκκώνα», καί εἶναι, βέβαια, ὅ,τι καί τό ζακυνθινό «κουτσούνα» (= «γλυπτική παράστασις ἐν τῇ πρώρᾳ τῶν πλοίων»). Τό ἴδιο φαινόμενο παρατηρεῖται καί σέ μιά λέξη ἴσως συγγενῆ ἐτυμολογικά πρός τό κοκκώνα (= κυρία, κοπέλα, κ.τ.τ.), τήν λέξη κοκώνα (= ἀνδρικό μόριο) Κρήτ. Νάξ. (Γαλανᾶδ.) Πελοπν. (Βλαχοκερ. Δημητσάν.), ἡ ὁποία ἐμφανίζεται καί ὑπό τούς τύπους κουκούνα Εὔβ. (Στρόπον.) Στερελλ. (Κολάκ.) κοκώνι Πελοπν. (Βλαχοκερ.) κοκονάκι Κρήτ. (Χαν.). Εἶναι φανερό ὅτι πρόκειται γιά τήν πάγκοινη τσουτσούνα (καί τσουτσοῦ, οὐδ. τσουτσούνι), πρᾶγμα πού σημαίνει ὅτι, ἐπιπροσθέτως, ἔχουμε πρό ὀφθαλμῶν ἕνα ἀκόμα παράδειγμα οἱονεί «συναμφετεροίωσης», ἤτοι τῆς ἴδιας φωνητικῆς τροπῆς καί στά δύο σκέλη τῆς ἀναδιπλασιασμένης ρίζας, ὁπότε δέν μπορεῖ μᾶλλον κανείς νά λύσῃ τό συναφές ἀκανθῶδες πρόβλημα τῆς τροπῆς κο > τσο προσφεύγοντας στήν «βολική» λύση τῆς ἀνομοίωσης (τ.ἔ. κ – κ > κ – τσ).

Ἐν τούτοις, παρ’ ὅλο πού πολλοί θά ἦταν διατεθειμένοι νά ἀποδεχθοῦν τήν σχέση κοκκώνας, κοτσώνας, κουτσούνας, κ’σούνας, κοσώνας, κ’σώνας κ.λπ., ὡς πρός τήν ἐτυμολογική προέλευση τῆς λέξης θά κατέφευγαν στίς παλαιές, «δοκιμασμένες» λύσεις: «κοκκώνα, ἡ, ἀπὸ τὸ ρουμ. cocoăna• θυγάτηρ πρίγκηπος• κυρία εὐγενής• κυρία, κοκώνα. Ν. Π. Ἀνδριώτη, ΕΛ, σ. 163. Ἕκτ. Σαραφίδου, σ. 114. DLR [σ.σ. Dicţionarul Limbii Române], τ. 12, σ. 618, 620-622. Ἡ ρουμανικὴ λ. εἶναι θηλυκὸ τοῦ cocόn = υἱὸς εὐγενοῦς ἢ αὐθέντου• νέος εὐγενής• νέος κύριος.» (Κώστα Καραποτόσογλου, Ἐτυμολογικὸ γλωσσάρι στὸ ἔργο τοῦ Παπαδιαμάντη, ἐκδ. Δόμος, 1988).

Ἐκτιμῶ ἀπεριόριστα τόν κ. Κ. Καραποτόσογλου, αὐτόν τόν σοφό, σεμνό καί ἀκάματο ἐργάτη τοῦ πνεύματος –μπροστά στόν ὁποῖο, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, δέν πιάνουν χαρτωσιά οἱ ποικίλοι ἀναμασητές τῆς εἰσαγόμενης γλωσσολογικῆς σοφίας-, ἀλλά ἐν προκειμένῳ διεκδικῶ τό δικαίωμα στό ἑλληνικὴν ἐξ ἑλληνικῆς σαφηνίζειν, εὐελπιστῶντας ὅτι ἐνδέχεται νά πείσω καί τόν ἴδιο τόν κ. Καραποτόσογλου γιά τό βάσιμο μιᾶς τέτοιας «ἐνδοσυγκριτικῆς» πρακτικῆς.

Ἐννοεῖται ὅτι δέν ἀμφισβητῶ τήν -ἀδιευκρινίστου ἱστορικοῦ βάθους- σχέση τοῦ ν.ἑ. κοκκώνα, κουτσούνα, κ’σώνα κ.λπ. πρός τό ρουμ. cocoăna, ἀλλά θεωρῶ ὅτι, τόσο ἡ εὐρεῖα διάδοση καί φωνοσημασιολογική ποικιλία τῆς λέξης, ὅσο καί μιά ἀρχετυπική, μαγική αἴσθηση τοῦ κόσμου πού ἀποπνέει τό ἔθιμο τῆς κοκκώνας, μᾶς παραπέμπουν σέ ἕνα αὐθιγενές, (πρωτο)ελληνικό παρελθόν –ἐνδεχομένως δέ καί «πρωτορρωμανικό» ἐν τῷ ἅμα, στό ὁποῖο φαίνεται νά ἐντάσσεται ἕνα μεγάλο τμῆμα τῆς συγγενέστατης πρός τήν γραικική καί ρουμανική ἀρωμουνικῆς / «κουτσοβλάχικης» γλωσσικῆς παραδόσεως.

Ἐπανερχόμενοι στήν σημασία τοῦ κοκκώνα καί κουτσούνα «ξύλινον ὁμοίωμα τιθέμενον πρό τῆς πρώρας τῶν πλοίων», εὔλογα, νομίζω, μποροῦμε νά προβοῦμε σέ περαιτέρω συσχέτιση τῆς ἐπίμαχης λέξης μέ τήν γοργόνα, πού σέ πολλές περιοχές ἔχει τήν σημασία «Ἄγαλμα, ἰδιαιτέρως δὲ τὸ ἀκροστόλιον πλοίου τὸ ὁποῖον παριστᾷ γοργόναν» (βλ. Ἱστορικὸν Λεξικὸν τῆς Νέας Ἑλληνικῆς, λ. γοργόνα ἡ,).

Τό ὅτι τά γοργόνα καί κοκκώνα εἶναι ἐναλλακτικοί τύποι τῆς ἴδιας λέξης, καί ἑπομένως μᾶς ταξιδεύουν σέ ἀπροσμέτρητα βάθη χρόνου, ἀπώτερα κατά τήν γνώμη μας τῆς ὁμηρικῆς Γοργοῦς, ἀποδεικνύεται καί ἀπό ὡρισμένες ἄλλες «συμπτώσεις» πού ἀποκλείεται νά εἶναι τυχαῖες. Ἔτσι, ἡ σημασία Α 2) τῆς λ. γοργόνα στό ΙΛΝΕ: «Αἱ ἐζωγραφημέναι ἢ διὰ στιγμάτων γινόμεναι συνήθως ἐπὶ τοῦ σώματος τῶν ἀνθρώπων εἰκόνες αἱ παριστῶσαι τὸ θαλάσσιον τέρας» φαίνεται νά ταυτίζεται ἐν μέρει μέ τήν σημασία «εἰκόνα, ζωγραφιά» τοῦ κοκκώνα: «κοκόνας λέγαμε τάς εἰκόνας μικρά παιδιά» Θράκ. «κοκκώνα –ναις λέγονται αἱ ζωγραφίαι εὐρωπαϊκῶν γυναικείων στολῶν» Μακεδ. (Καστορ.) κουκώνα (= ζωγραφιά, ζωγραφισμένη γυναίκα, γυναίκα μέ φκιασίδι) Ἤπ. (Κουκούλ.) Εἶνι ὄμουρφ’ σάν κουκῶνα ‘π’ τά χαρτιά Μακεδ. (Κοζ.)

Ἐπί πλέον, ἡ λέξη γοργόνα παρουσιάζει ὡρισμένες φωνητικές τροπές ὁμόλογες πρός αὐτές πού ἐντοπίσθηκαν στά κοκκώνα / κοτσιώνα κ.λπ., ὅπως ντζορτζόνα Σύμ. ζορζόνα Θράκ. (Μέτρ.).

Ἀλλά αὐτό πού κάνει νά ὑποχωρήσουν καί οἱ τελευταῖες ἀμφιβολίες μας περί τῆς ταύτισης γοργόνας καί κοκκώνας / κοσώνας εἶναι ἡ ἐναλλάξ χρήση τῶν δύο λέξεων στό πλαίσιο παραλλαγῶν τῆς ἴδιας οὐσιαστικά παροιμιώδους φράσης:

«Φρ. Πέντε μῆνες δυὸ ἀδράχτια, πότε τά ‘γνεσ’ ἡ γοργόνα! (εἰρων. ἐπὶ ὀκνηρᾶς γυναικὸς) Λεξ. Αἰν.

‘Γὼ ἡ γοργόνα ἡ πλατώνα, πέντε χρόνους ἕνα στρῶμα (συνών. μὲ τὴν προηγουμ.) Κυνουρ.» (ΙΛΝΕ, λ. γοργόνα, ἡ,)

«Καλομοῖρα ‘γώ ἡ κοσῶνα, καλομοῖρα ‘γώ ἡ Ταρτάνα, πέντε μῆνες πέντ’ ἀδράχτια κι ἄλλα δυό ξεσφοντυλίδια πότε τά ‘γνεσα ἡ Πλατῶνα!» Εὔβ. (Στρόπον.)

Κάτω ἀπό τούς τροχαίους τῆς ἔμμετρης εἰρωνικῆς ἀποστροφῆς –προερχόμενης, σημειωτέον, ἀπό γυναῖκες καί κατευθυνόμενης ἐναντίον γυναικῶν- μποροῦμε νά ἀνιχνεύσουμε τό ἦθος μιᾶς μητροκεντρικῶν καταβολῶν (πρωτο)ελληνικῆς κοινωνίας, τέτοιας σάν κι αὐτήν πού ἐπιβιώνει ἔν τινι μέτρῳ ἀκόμα, καίτοι ψυχορραγοῦσα, σέ πολλά ἀπό τά νησιά μας, καί πού, εὐτυχῶς γιά μᾶς, πρόλαβε νά μνημειώσῃ ἀπαράμιλλα, σ’ ὅλο τό μεγαλεῖο τῆς ταπεινότητάς της κι ὅλη τήν ταπεινότητα τοῦ μεγαλείου της, ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης.

Θά μποροῦσα πολλά ἀκόμα νά πῶ γιά τίς τύχες καί τίς περιπέτειες τῆς κοκκώνας / γοργόνας, ξεκινῶντας ἀπό τήν κοκωνιά τῆς Νάξου, μιά κούκλα στολισμένη μέ ἄνθη, «τῆς ὁποίας συγκεντρωμένα τά παιδιά κάμνουν καί τήν κηδείαν», συνεχίζοντας μέ τόν Λειδινό, τήν «πλαγγόνα παριστῶσαν νεανίαν» πού λιτανευόταν ἀπό τά μικρά παιδιά καί θαβόταν κάθε χρόνο, στίς 14 Σεπτεμβρίου, στήν Αἴγινα, καί καταλήγοντας μέχρι τά κυκλαδικά εἰδώλια, τά ὁποῖα δέν θά ἐκπλησσόμουν ἄν ἀποδεικνύονταν τελικά κατ’ οὐσίαν μνημειώδεις ἀναπαραγωγές μιᾶς ζυμωτῆς ἀνθρωπόμορφης «κοκκώνας».

Ἀλλά οἱ ἡμέρες ἐπιβάλλουν νά ἀνακόψουμε, ἔστω καί προσωρινά, τόν ἀπομαγευτικό μας οἶστρο, καί νά ἀφοσιωθοῦμε στό φαινομενικά ταπεινό ἔργο τοῦ πλασίματος τῆς λαμπριάτικης κουλούρας· ἔχοντας κατά νοῦν πώς, ὅπως κι ἄν τήν ποῦμε, εἴτε κοκκώνα, εἴτε κουτσούνα, εἴτε κ’σώνα, εἴτε ξούνα, εἴτε κουλούρα κ.λπ., ἀρκεῖ μιά ματιά στό αὐγό / μάτι τοῦ σχηματοποιημένου κεφαλιοῦ της γιά νά ἀνακαλύψουμε αὐτό πού στάθηκε τό κέντρο καί ἡ ἔγνοια αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ γιά πάνω ἀπό 5000 χρόνια: τό θεούμενον ζῶον πού λέγεται ἄνθρωπος. Καλή Ἀνάσταση!

Χρῖστος Δάλκος







Τετάρτη, 9 Μαΐου 2012

Ανακοίνωση


ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Φίλες/Φίλοι Βιβλιόφιλοι,

Σήμερα ολοκληρώθηκε, μέσω ΕΛΤΑ αυτήν την φορά, η αποστολή των βιβλίων του τόμου με τα διηγήματα του Β΄ διαγωνισμού διηγήματος. Ελπίζουμε ότι θα τα παραλάβετε σύντομα. Συγκεκριμένα η αποστολή πραγματοποιήθηκε προς τους παρακάτω:

1. Μαρίνος Διονύσης
2. Βαρελλάς Γιάννης
3. Κουμανάκος Γεώργιος
4. Γαϊτανίδης Ευστάθιος
5. Δασκαλάκη Μαρία
6. Μαρινάκης Γεώργιος
7. Ταλάντης Ευθύμιος
8. Ντάκος Στέφανος
9. Τοπαλίδου Αναστασία
10. Μαρουσσώ Στέλλα
11. Θηβαίος Απόστολος
12. Πασούλη Βάνα
13. Ζαβιανέλη Μαρία
14. Βαζιργιαντζίκη Άρτεμις
15. Μελιτάς Χάρης
16. Περέογλου Δημήτριος
17. Παναγιώτου Ιωάννης


Παρακαλούμε, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας για οτιδήποτε (παρατήρηση, σχόλιο, καθυστέρηση παραλαβής κλπ)
 
"Βιβλιόφιλοι Έδεσσας"
 
 
 

Σάββατο, 5 Μαΐου 2012

Μίζων (sic) Ελληνικό Λεξικό


Μίζων Ελληνικό Λεξικό

Μιζοτιμής (επίρρημα): Ελάττωση της τιμής της μίζας κατά το ήμισυ, σε περιόδους που υπάρχει μεγάλος αριθμός πολιτικών έτοιμων να εμπλακούν.

Μιζάνοιχτος, ο: Πολιτικός που εντέχνως αφήνει να διαρρεύσει σε επιχειρηματικούς κύκλους ότι είναι ανοιχτός σε προτάσεις συναλλαγής... "Εκλογές έρχονται. Τα έξοδα πολλά. Δηλώνω μιζάνοιχτος σε υποψήφιους χορηγούς".

Απομιζώ: Σύγχρονη γραφή του ρήματος "απομυζώ". Το ρήμα απομυζώ, που σημαίνει αναρροφώ, βυζαίνω, αποσπώ συνεχώς χρήματα, μετατρέπεται σε "απομιζώ" όταν ο ενεργών είναι πολιτικό πρόσωπο.

Μιζολαβητής, ο: Παρένθετο πρόσωπο που μεσολαβεί στο δαιδαλώδες σύστημα διακίνησης της μίζας (μέσα από εμβάσματα, off-shore εταιρείες κλπ), προκειμένου να χαθούν τα ίχνη του μαύρου πολιτικού χρήματος... "Ισχυρίζεται ότι τον έμπλεξαν χωρίς να το θέλει. Θα τη γλυτώσει φτηνά όμως. Ένας απλός μιζολαβητής ήταν".

Μιζολιθική εποχή: Χρονικά συμπίπτει με περιόδους όπου εξαγγέλλονται μεγάλα έργα, μεγάλες διοργανώσεις, μεγάλες "αγορές του αιώνα" κλπ. Και πέφτουν μεγάλες μίζες... "Γαμώ την ατυχία μου. Τώρα βρήκαμε να είμαστε έξω από τα πράγματα; Τώρα που είναι η μιζολιθική εποχή και τρώει η μίζα σίδερο;"

Μιζανπλί, το: Προϊόν συναλλαγής που αποδίδεται εις είδος, συνήθως με τη μορφή κοσμημάτων ή άλλων τιμαλφών, σε συζύγους, ερωμένες ή κόρες πολιτικών... "Βλέπεις την κοτρόνα που φοράει στο χέρι το τσουλί; Μιζανπλί του υπουργού από την υπόθεση του ΟΤΕ είναι..."

Μιζονέτα, η: Πολυτελής κατοικία που αποκτήθηκε ως αντάλλαγμα πολιτικής εκδούλευσης...

Μιζεκλίκι, το: Πρόγευση, μικρή προκαταβολή μίζας. "Ο εξοπλισμός του πολιτικού γραφείου του με καινούργιο τηλεφωνικό κέντρο, ήταν το μιζεκλίκι της υπόθεσης -τα χοντρά λεφτά δόθηκαν μετά".

Μιζοκακόμοιρος, ο: Πολιτικός για τον οποίο υπάρχουν ενδείξεις ότι εμπλέκεται στο σκάνδαλο με τις μίζες... Αλλά παριστάνει τον κακόμοιρο, προκειμένου να πείσει σχετικά με την αθωότητά του. "Διάβασες τις δηλώσεις που έκανε ο Τσουκάτος βγαίνοντας από τον ανακριτή; Τον εγκατέλειψε το κόμμα του, λέει ο μιζοκακόμοιρος".

Μιζοσκόταδο, το: Προσπάθεια συσκότισης και συγκάλυψης της αλήθειας στην υπόθεση της Siemens. "Η Δικαιοσύνη ψάχνει τους ενόχους στο μιζοσκόταδο".

Μιζάνθρωπος (ο): Μισός άνθρωπος μισός μίζα. Ον υπό προστασία. Ζει κυρίως στους ψηλότερους ορόφους υπουργείων και δημόσιων υπηρεσιών

Μιζαλλοδοξος (ο): αυτός που αντιπαθεί τους Μιζανθρώπους

Μιζολογα (τα): οι διαπραγματεύσεις για το ύψος της μίζας

Μιζανοιγω (ρήμα): ανοίγω τραπεζικό λογαριασμό σε φορολογικό παράδεισο για να εισπράξω μίζα

Μιζελληνας (ο): ο μέσος Έλληνας πολιτικός ή αξιωματούχος του Δημοσίου

Μιζελληνες (οι) πληθ. που χαρακτηρίζει μια (ίσως την κύρια) εθνική μας ιδιότητα

Μιζογυνης (ο): αυτός που σπαταλάει τις μίζες που παίρνει με γυναικοπαρέες

Μιζευω (ρήμα): μεταναστεύω για να απολαύσω το προϊόν της μίζας που έχω εισπράξει

Μιζερος (ο): αυτός που πιάστηκε στα πράσα να παίρνει μίζα

Μιζοφορι (το): πολυτελές ένδυμα συζύγων ή συνοδών αποδεκτών μίζας

Μιζογεματος (ο): αυτός που αποσύρεται από την ενεργό δράση για να απολαύσει το προϊόν του προτέρου ανέντιμου βίου του

Μιζογινωμενος (ο): αυτός που δεν έχει ακόμα εξασφαλίσει πλήρως τον υπόλοιπο βίο του με τις μίζες που έχει πάρει

Μιζοκλειστος (ο): πολιτικός που διαρρηγνύει τα ιμάτια του ότι δεν έχει σχέση με κυκλώματα μίζας

Απομιζω (ρήμα): επιζητώ επανειλημμένα και επίμονα και, τελικά, καταφέρνω και παίρνω μίζες από επιχειρηματία, με τον οποίο συναλλάσσομαι ως εκπρόσωπος του Δημοσίου

Μιζηθρα (η): κραιπάλη με πολυτελή εδέσματα στην υγεία αυτών που καταβάλανε μίζες

Μιζανιοκτονο (το): (αρχ. τύπος που έχει περιπέσει σε αχρηστία) ελεγκτικός μηχανισμός που έχει στόχο να αποκαλύπτει και να καταπολεμά το φαινόμενο της μίζας

Μιζανιαρικο (το): σπάνιο είδος νέο-Έλληνα ολιγαρκούς στον όγκο της μίζας

Μιζιτα (η): κρυφή συνάντηση για είσπραξη μίζας

Μιζιτικα (τα): θορυβώδης κρητική μουσική που παίζεται σε ένταση τέτοια που να καλύπτει τις διαπραγματεύσεις για τις μίζες

Μιζεζ (η): ωραία ύπαρξη που χρησιμοποιείται ως προκάλυμμα για δημόσιες συναντήσεις αντισυμβαλλομένων σε αλισβερίσια με μίζες

Μιζοκλαιω (ρήμα): Είμαι στενοχωρημένος και κλαίω επειδή τη μίζα που προοριζόταν για μένα πρόλαβε και την πήρε άλλος.

Μιζωνφαγος (ο) : Δαιμόνιος ρεπόρτερ που βγαίνει παγανιά και ξεσκεπάζει μιζο-υποθέσεις

Μιζιτιαση (η) : Ασθένεια κολλητική και μη ιάσιμη με κύριο σύμπτωμα την ανάγκη για μίζα. Θεραπεία παρέχεται από επιχειρηματικούς κολοσσούς και μεγάλα τζάκια




Παρασκευή, 4 Μαΐου 2012

Βιβλιοπαρουσίαση


Παρουσίαση λεξικού

Ο Σύλλογος Ιμβρίων σας προσκαλεί στην παρουσίαση του βραβευμένου από την Ακαδημία Αθηνών

(2010) βιβλίου του Ξενοφώντα Τζαβάρα, υποψ. Διδάκτορα Γλωσσολογίας

«ΛΕΞΙΚΟ ΤΟΥ ΙΜΒΡΙΑΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ: ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΟ – ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ».

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 9 Μαϊου 2012, στις 7:00΄ μ.μ., στην αίθουσα

εκδηλώσεων του Συλλόγου Ιμβρίων (Ελ. Βενιζέλου 80, Νέα Σμύρνη, τηλ: 210.9345096, 9347957).


Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι

•Κωνσταντίνος Δεληκωσταντής, Καθηγητής Θεολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών

•Χριστίνα Μπασέα-Μπεζαντάκου, Διευθύντρια του Κέντρου Ερεύνης Νεοελληνικών Διαλέκτων-Ιδιωμάτων & του Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής της Ακαδημίας Αθηνών

•Πάρις Ασανάκης, Δικηγόρος & Γενικός Γραμματέας του Συλλόγου Ιμβρίων
 

Πέμπτη, 3 Μαΐου 2012

Η επόμενη μέρα: σκοτάδι ή αναγέννηση;


Για να δώσουμε λίγο ...άρωμα εκλογών, ως ενεργοί πολίτες που είμαστε, ένα σημαντικό κείμενο του Καθηγητού κ. Βασ. Μαρκεζίνη, το οποίο ας αποτελέσει αφορμή για προβληματισμό.
ΔΕΕ

Η επόμενη μέρα: σκοτάδι ή αναγέννηση;


Παρότι ο προεκλογικός αγώνας πλησιάζει στο τέλος του, αποδεικνύεται δύσκολο να πει κανείς κάτι πραγματικά καινούργιο ή ενθαρρυντικό, καθώς οι (συνήθως ομιλητικότατοι) Έλληνες δείχνουν να είναι βαθιά βυθισμένοι, και όχι αδικαιολόγητα, στη θλίψη. Ο λόγος γι’ αυτό, όμως, σχετίζεται ενδεχομένως και με τα άτομα που διεκδικούν την πολιτική εξουσία.

Πράγματι, μερικοί από τους πολιτικούς μας δυσκολεύονται να αποκρύψουν το γεγονός ότι αντιπροσωπεύουν το πρόσφατο, ένοχο παρελθόν. Μερικοί άλλοι (στα παρασκήνια) προέρχονται μεν από ένα πιο μακρινό παρελθόν, αλλά επιμένουν να τρέφουν την αβάσιμη ελπίδα ότι θα αναστηθούν… Κάποιοι άλλοι, πάλι, είτε παλιοί πολιτικοί είτε πρωτοεμφανιζόμενοι, αναζητούν τη σωτηρία μέσω της αναζωπύρωσης του φανατισμού και της εμφύλιας διαμάχης. Γεγονός όμως είναι ότι, όσο ευφυείς και αν είναι κατά τα άλλα αυτοί οι υποψήφιοι, τα προφίλ τους κανέναν δεν συναρπάζουν και κανέναν δεν εμπνέουν.

Η διαπίστωση είναι αποθαρρυντική, αλλά απολύτως αληθής. Και τούτο, διότι όλα τα κόμματα - από τη Δεξιά έως την Αριστερά - αδυνατούν να απαλλαγούν από τις αγκυλώσεις τους. Συν τοις άλλοις, μεγάλο μέρος της ρητορικής τους, όπως και πολλά από τα δημοσιογραφικά σχόλια που τη συνοδεύουν, επικεντρώνονται απλώς στο ποιοι θα μοιραστούν τις υπουργικές θέσεις με ποιους. Ελάχιστα λέγονται για το αν τα συγκεκριμένα άτομα αξίζουν αυτές τις θέσεις! Ακόμη λιγότερη πίστη δίδεται στην ικανότητα των πολιτικών να επιτελέσουν τα καθήκοντά τους. Είτε όμως το θέλουμε είτε όχι, αυτή είναι η αμφιβολία που επικρατεί σήμερα στο εκλογικό σώμα.

Ο κόσμος διψά για αλλαγή• ζητά νέες λύσεις για τα νέα προβλήματα, καθώς και νέα πρόσωπα για να τα χειριστούν. Εντούτοις, σε γενικές γραμμές, οι Έλληνες πολίτες βρίσκονται ακόμη αντιμέτωποι με παλιά πρόσωπα, πολλά από τα οποία, και από τις δύο μεγάλες πλευρές, είχαν κάποτε την ευκαιρία να δράσουν αλλά απέτυχαν παταγωδώς (εν μέρει εξαιτίας της έλλειψης οργάνωσης και των αλληλοσυγκρουόμενων φιλοδοξιών τους). Επιπλέον, υπάρχουν και διάφοροι ημιδεδηλωμένοι δελφίνοι οι οποίοι, ενώ οι ηγέτες τους δίνουν τη μάχη της ζωής τους, προσπαθούν, μέσω σκόπιμης σιωπής ή μελετημένης αμφισημίας, να υπονομεύσουν τόσο αυτούς όσο και την ενότητα του κόμματός τους. Ο θάνατος πλησιάζει, αλλά εκείνοι επιμένουν να αλληλοδιαπληκτίζονται!

Είμαι άραγε ο μόνος που υποστηρίζει ότι τα πράγματα θα ήταν εντελώς διαφορετικά εάν ο πολιτικός διάλογος είχε προσανατολιστεί, ως όφειλε, στο μέλλον; εάν είχε παύσει να περιστρέφεται γύρω από τα κάθε λογής παρωχημένα συνθήματα, είτε της Δεξιάς είτε της Αριστεράς;

Κεντρικός στόχος όλων μας πρέπει να είναι η κοινωνική συνοχή, η δε κομματική ενότητα πρέπει να αποτελεί γεγονός, και όχι ψεύτικη εικόνα.

Δεν είναι δυνατόν να αντισταθμίσουμε όλες αυτές τις ανεπάρκειες κάνοντας απλώς έκκληση για σχηματισμό κυβερνήσεων συνεργασίας δύο ή τριών κομμάτων, διότι οι πολίτες γνωρίζουν ότι η εν λόγω τακτική συγκαλύπτει απλώς την καιροσκοπική επιθυμία ορισμένων να καταλάβουν υπουργικές καρέκλες.

Το μόνο πράγμα που θα κέρδιζε και τη στήριξη όλου του έθνους και τη μάχη της επιβίωσης - εντυπωσιάζοντας συγχρόνως τους ξένους φίλους και εχθρούς μας - είναι η αποκατάσταση του ξεφτισμένου κοινωνικού ιστού της χώρας μας.

Η προσπάθεια αυτή πρέπει να βασιστεί στην κατεπείγουσα ανάγκη ανακούφισης των φτωχών, των απόβλητων, των εγκαταλελειμμένων πολιτών. Παράλληλα, όμως, πρέπει να συνδυαστεί με την καταπολέμηση του φθόνου εναντίον των πιο επιτυχημένων.

Μόνον η παροχή κινήτρων θα επανέφερε τους επενδυτές στη χώρα μας, και όχι οι ανεδαφικές εκκλήσεις… «να κάνουν το καθήκον τους». Ωστόσο, αν χρειάζονται κάτι οι γνήσιοι επιχειρηματίες δεν είναι απλώς η παροχή φορολογικών κινήτρων, αλλά ένα σταθερό φορολογικό καθεστώς που θα τους επιτρέπει να προγραμματίζουν τις κινήσεις τους και θα τους επιβραβεύει για κάθε ρίσκο που παίρνουν και για κάθε καλή ιδέα που υλοποιούν.

Τέτοιους επιχειρηματίες χρειάζεται η χώρα μας, και όχι εκείνους που κερδοσκοπούν χάρις στις βολικές σχέσεις τους με έναν ή περισσότερους υπουργούς. Το πρώτο είδος καπιταλισμού χρειαζόμαστε. Το δεύτερο, ωστόσο, είναι αυτό που μας ταλαιπωρεί εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία και το οποίο οφείλουμε επιτέλους να εξορκίσουμε!

Θα έλεγα, λοιπόν, ότι η ανάκαμψη της χώρας μας, εφόσον είναι εφικτή, μπορεί να έλθει μόνον εάν καταβάλουμε μιαν ασυνήθιστα μεγάλη διανοητική και ψυχική προσπάθεια. Και πρέπει η προσπάθεια αυτή να εστιαστεί στη σύναψη δεσμών με νέους φίλους στο εξωτερικό -τουτέστιν: στη διαμόρφωση μιας νέας, πολύπλευρης εξωτερικής πολιτικής προκειμένου να διευκολύνουμε τη διαπραγματευτική μας στάση στην Ευρώπη.

Σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, οφείλουμε επίσης να επινοήσουμε νέους και ευφυείς τρόπους μετατροπής της αρνητικής συγκυρίας σε πραγματική ευκαιρία. Παραδείγματος χάριν, η εντεινόμενη μαζική έξοδος από την Αθήνα, απόρροια της οικονομικής κρίσης, μπορεί να γίνει κατά τρόπο «σχεδιασμένο», ώστε να προωθηθεί η «εσωτερική μετανάστευση» προς περιοχές της χώρας οι οποίες, για πολιτικούς λόγους, χρειάζονται νέο ελληνικό αίμα.

Μόνο με νέες, πρωτότυπες αντιλήψεις μπορούμε να απαλλαγούμε από τη νωθρή εκείνη νοοτροπία που αρκείται στην αναπαραγωγή φθαρμένων κοινοτοπιών του είδους «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα». Το δημιουργικό αυτό πνεύμα, όμως, μπορεί να διαμορφωθεί μόνον εάν οι πολίτες μας παραμείνουν σε κατάσταση διανοητικής εγρήγορσης απέναντι στους κινδύνους που αντιμετωπίζουν. Επιπλέον, και λόγω του παρελθόντος τους, αμφιβάλλω αν ο λαός έχει πειστεί ότι οι επίδοξοι σωτήρες πράγματι στοχεύουν πρώτα στο συμφέρον της πατρίδας και μετά στις ατομικές τους φιλοδοξίες.

Ας δούμε λοιπόν μερικές ακόμη ιδέες, τις οποίες, θεωρώ, αξίζει να σκεφτούμε λίγο πιο προσεκτικά.

Πρώτον: προσφέρεται άραγε η στιγμή για να υποσχόμαστε αλλεπάλληλες συνταγματικές αναθεωρήσεις ή μήπως θα έπρεπε να θέσουμε τον χρόνο και τα προβλήματά μας σε λογική προτεραιότητα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ακραίας κρίσης;

Δεύτερον: πόσο ρεαλιστικό είναι να αφήνουμε τους πολίτες να ελπίζουν ότι οι πρόσφατες παραχωρήσεις μας μπορούν να επανορθωθούν εάν απλώς στείλουμε στις Βρυξέλλες μια νέα ομάδα διαπραγματευτών χωρίς να της έχουμε πρώτα εξασφαλίσει νέα στήριξη (από το εξωτερικό), η οποία και θα έλθει να ενισχύσει τα επιχειρήματά τους; Επιπλέον, αυτό που θα κάνει ισχυρότερους τους διαπραγματευτές μας δεν είναι τόσο το ότι θα έχουν τη στήριξη 155 ή 160 βουλευτών, όσο μάλλον το γεγονός ότι οι ξένοι φίλοι μας θα γνωρίζουν πως οι διαπραγματευτές μας έχουν τη στήριξη όλων των Ελλήνων πολιτών, και όχι απλώς των ψηφοφόρων τους. Αναδεικνύεται έτσι, και πάλι, η έμφαση που πάντοτε δίνω στην κοινωνική συμφιλίωση.

Τρίτον: πόσο δίκιο έχουμε να θεωρούμε ότι οι Ευρωπαίοι φίλοι μας είναι ισχυροί, όταν, σήμερα, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα κλονίζεται συθέμελα; Για να το θέσω και διαφορετικά: έχει έλθει η στιγμή να σταθούμε απέναντί τους ως συνετοί φίλοι και να προσπαθήσουμε να τους πείσουμε ότι θα εκπληρώσουμε μεν τις υποχρεώσεις μας, αλλά όχι όλες μαζί, μονομιάς και με τον βάναυσο τρόπο που έχουν επιβάλει μέχρι τώρα στους υπουργούς μας οι οποίοι, ο ένας μετά τον άλλον, παραδέχονται σήμερα ότι δεν είχαν καν διαβάσει τα έγγραφα που κλήθηκαν να υπογράψουν;

Τέταρτον: δεν πρέπει άραγε να κάνουμε τους Ευρωπαίους να καταλάβουν, με ευγενικό πλην όμως σταθερό τρόπο, ότι η τήρηση συμφωνημένων κανόνων δεν είναι δυνατόν να πάρει το προβάδισμα έναντι του κινδύνου να βυθιστεί η χώρα μας σε εμφύλια σύρραξη; Πράγματι, λαμβάνοντας υπόψη την εύθραυστη σημερινή κατάσταση και το κύμα των αλλαγών κυβερνήσεων στην Ευρώπη, διαθέτουμε ένα ακόμη διαπραγματευτικό ατού, εφόσον βεβαίως καταφέρουμε να ξανακερδίσουμε τη χαμένη αυτοπεποίθησή μας και τη χρησιμοποιήσουμε δεόντως.

Πέμπτον: πόσο ουσιαστικά προσπαθούμε να επιλύσουμε το πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης κατά τρόπο αναγκαίο για τους πολίτες μας αλλά και ανθρώπινο για τους ίδιους τους μετανάστες, όταν, μέχρι στιγμής, οι κυβερνήσεις μας έχουν κάνει μόνο επικοινωνιακές προσπάθειες, χωρίς να επιτύχουν ουσιαστική συμπαράσταση από την Ευρώπη αλλά ούτε και να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο να απομακρυνθούμε από ευρωπαϊκές συμφωνίες που εμποδίζουν τον επαναπατρισμό; Εν ολίγοις, πρέπει να έχουμε το θάρρος να επιτεθούμε πολλαπλώς και ευφυώς στο πρόβλημα, το οποίο δικαίως καταθορυβεί τον λαό μας, και όχι απλώς σε αυτούς που προσπαθούν να το εκμεταλλευθούν προς ίδιον όφελος.

Έκτον: δεν έχει άραγε έλθει η στιγμή να εξορθολογίσουμε το εκπαιδευτικό σύστημά μας, ώστε να παράγει αποφοίτους που μπορούν να βρουν δουλειά, και όχι να πολλαπλασιάζει το προλεταριάτο των ημιμορφωμένων ανέργων; Μήπως, ενδεχομένως, θα έπρεπε να μειωθούν τα (διάσπαρτα σε όλη τη χώρα) ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης και ο αριθμός των τμημάτων που, καθώς φαίνεται, δεν έχουν καν φοιτητές;

Έβδομον: πότε επιτέλους θα κινηθούμε προς την κατεύθυνση της εξακρίβωσης και της προστασίας του ορυκτού μας πλούτου σε γη και θάλασσα, εγκαταλείποντας τις γενικόλογες φλυαρίες και διαμορφώνοντας ένα σύστημα που να μπορεί να εφαρμοστεί διότι θα στηρίζεται στα εμπορικά συμφέροντα πολλών χωρών και δεν θα επηρεάζεται από τις περιοριστικές επιθυμίες μίας και μόνης ξένης δύναμης και - όπως πολλοί ισχυρίζονται- μιας ομάδας ελληνικών (!) συμφερόντων που αντιτίθεται στην ανάπτυξη αυτού του πλούτου; Στην τελευταία αυτή πρόταση, θεωρώ, συνοψίζεται ό,τι ακριβώς χρειάζεται, αυτήν τη στιγμή, η χώρα μας.

Όλα αυτά τα ζητήματα θα έπρεπε να έχουν συζητηθεί, και όχι απλώς μισοαναφερθεί, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Κανείς όμως δεν θέλησε να τα συζητήσει. Έχει όμως παρέλθει πλέον η δυνατότητα για έναν σοβαρό διάλογο.

Αυτό που απομένει τώρα είναι να αρχίσουμε σκεφτόμαστε τι μπορούμε να κάνουμε από τις 7 Μαΐου και μετά, προκειμένου να μην αφήσουμε τα γεγονότα να αποκτήσουν τη δική τους επικίνδυνη δυναμική!

Πόσοι όμως έχουν θελήσει να εγκύψουν σε όλα αυτά τα ζητήματα, αντί να κάθονται και να ονειρεύονται την κατάληψη υπουργικών θέσεων ή να σχεδιάζουν την εκθρόνιση των ηγετών τους; Κοντολογίς, πόσοι από τους πολιτικούς μας έχουν ήδη έτοιμο ένα «Σχέδιο Β», αν υποθέσουμε, ασφαλώς, ότι είχαν ποτέ καταστρώσει ένα «Σχέδιο Α»;

Πολλοί πιστεύουμε ότι τα ΜΜΕ δεν είναι άμοιρα ευθυνών για τη σημερινή μας κατάντια. Το δηλώσαμε, άλλωστε, ανοικτά και δεν γίναμε διόλου δημοφιλείς όταν εξωτερικεύσαμε αυτή την κοινώς παραδεκτή άποψη. Ας έχουμε όμως σήμερα το θάρρος να αποκαταστήσουμε την ισορροπία και να πούμε ότι, ακόμη και τώρα, την ύστατη στιγμή, τα ΜΜΕ, και μόνον αυτά, θα μπορούσαν να αρχίσουν την αντίστροφη μέτρηση εφόσον θέσουν προσωρινά κατά μέρος τις προσωπικές φιλίες, αλλάξουν τη ζοφερή εικόνα που παρουσιάζουν οι ίδιοι τους οι κορυφαίοι συντάκτες και επιτρέψουν, στις 7 Μαΐου, να εισέλθει στο σκοτάδι μια αχτίδα φωτός: με τη μορφή, ίσως, ενός νέου τρόπου σκέψης.

Μαρκεζίνης Βασίλειος

http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=455380

Τρίτη, 1 Μαΐου 2012

Β΄ Λογοτεχνικός διαγωνισμός διηγήματος (3)


Β΄ Λογοτεχνικός διαγωνισμός διηγήματος

Γ΄ ΒΡΑΒΕΙΟ

Η ΕΤΥΜΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΡΙΤΗ
                                 Του Ευθύμιου Χαρ. Ταλάντη

Η φινετσάτη κυρία με το ροδαλό -απ’ το ρουζ- μάγουλο, το μπουκλωτό κορακί μαλλί και τη διεισδυτική ματιά, τράβηξε μ’ αργές κινήσεις το μαγικό χαρτάκι απ’ την κληρωτίδα. Το ξεδίπλωσε με ακόμα πιο βασανιστικό ρυθμό, εντείνοντας την αγωνία όλων κι εκφώνησε με σταθερή φωνή το όνομά του που ’τανε γραμμένο πάνω σ’ αυτό.
Στην αίθουσα τα περισσότερα κεφάλια γύρισαν απότομα προς το μέρος του. Σηκώθηκε με δυσκολία απ’ τη θέση του, σαν αρσιβαρίστας που του ’βαλαν να δοκιμάσει περισσότερα κιλά. Τα πόδια έτρεμαν απ’ το βάρος του σώματος. Το φορτίο στους ώμους βαρύ κι ασήκωτο. Δεν ήταν σίγουρος αν θα τ’ άντεχε! Ωστόσο όμως, ήταν υποχρεωμένος να το δοκιμάσει.
Ξαφνικά μια ακαταμάχητη δύναμη αναπήδησε απ’ τα σωθικά του. Μια βαθιά εσωτερικιά ανάταση, που ήρθε απροσδόκητα την τελευταία στιγμή να τον λυτρώσει απ’ την αβεβαιότητα.
Ήταν σένια ντυμένος –«καθ’ υπόδειξιν» βέβαια- με κουστούμι και γραβάτα, όπως ακριβώς άρμοζε στην περίσταση κι αυτό προσέδιδε κύρος και κάπως μεγαλοπρέπεια στο παρουσιαστικό του. Όρθωσε ολόισια το κορμί του και κοίταξε όλους τους παράγοντες μ’ αυτοπεποίθηση κι αποφασιστικότητα στα μάτια.
Ο πρόεδρος του δικαστηρίου κοίταξε τον συνήγορο υπεράσπισης κι αφού δεν υπήρξε καμιά αντίδραση, μ’ ένα νεύμα του χεριού τού ’καμε νόημα ν’ ανέβει στην έδρα. Με σταθερό βήμα απόλυτης σιγουριάς, κατευθύνθηκε κι έκατσε στα έδρανα των δικαστών του Μικτού Ορκωτού Κακουργιοδικείο.
Οφείλω να ομολογήσω, πως, απ’ την ημέρα που ο εντεταλμένος ένστολος αστυνομικός τού επέδωσε, μ’ όλους τους τύπους της γραφειοκρατικής διαδικασίας, το συστημένο έγγραφο κλήσης, ανάμικτα συναισθήματα, δέους, υπευθυνότητας ακόμα κι ανασφάλειας, τον είχαν κατακυριεύσει. «Δεν είναι δυνατόν...» είπε μέσα του, «Εμένα!… από πού κι ως πού;». Αλλά και πάλι σκέφτηκε, «γιατί όχι!.. Είμαι ενεργός πολίτης αυτής της χώρας κι επιβάλετε η ουσιαστική συμμετοχή μου στις όποιες διαδικασίες ορίζουν οι Νόμοι και τα ψηφίσματα του Κράτους. Άλλωστε αυτό επιτάσσουν οι δημοκρατικοί θεσμοί κι είμαι υποχρεωμένος να τους σεβαστώ!».
Βέβαια, η αλήθεια ήταν, πως η διατύπωση του εγγράφου, ήταν παραπάνω από σαφής και δεν άφηνε πολλά περιθώρια για τη μη συμμόρφωση από μέρος του, στις απαιτήσεις της κλήσεως, «καλείστε όπως εμφανισθείτε ως ένορκος, ενώπιον του Μικτού Ορκωτού Δικαστηρίου, δημόσια συνεδριάζοντας στο ακροατήριό του κατά τις διαδικασίες του Α΄ 12ημέρου του μηνός Μαΐου, ήτοι την 6η ημέρα Τετάρτη και ώρα 09:00 κατά την οποία θα εκδικαστεί υπόθεση κακουργήματος. Σε περίπτωση μη εμφανίσεώς σας θα υποστείτε τις νόμιμες συνέπειες…. κλπ».
Για πρώτη ίσως φορά, η απόλυτη επίγνωση της βαρύτητας μιας συμμετοχής σε κακουργιοδικείο και μάλιστα απ’ τη θέση του ένορκου δικαστή, του ανατροφοδοτούσε την αίσθηση της μέγιστης ευθύνης, για την ουσία στις λεπτές αποχρώσεις που απορρέουν απ’ την ανάληψη άσκησης «εξουσίας» ζωής ή θανάτου επί άλλου ανθρώπου. Άσχετα αν στη χώρα μας έχει προ πολλού ανασταλεί η θανατική ποινή.
Όσο κι αν στην καθημερινότητά του πλανιόταν η διάθεση για σχολιασμό, κριτική, ή και κατάκριση των πράξεων, ή των παραλήψεων των συνανθρώπων του, η συνειδητοποίηση ότι κι απ’ τη δικιά του ετυμηγορία θα κρινόταν άμεσα η υπόθεση της ζωής ενός ανθρώπου, τον έβαζε σε διαδικασία αυστηρής αυτοκριτικής.
Κριτής για τις πράξεις των άλλων!… Ήταν άραγε άξιος για να κρίνει; Όχι πως ήταν μειωμένης αντίληψης, αλλά να!, εκείνο το: «ἐν ᾧ γαρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, και ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῑτε μετρηθήσεται ὑμῑν» στο κατά Ματθαίον, του ’βαζε ψηλά τον πήχη της κριτικής του άποψης.
Η κρίση είναι δώρο Θεού, για να ’χει ο άνθρωπος την ικανότητα να ερμηνεύει τα γεγονότα, να εμβαθύνει και να εκφέρει γνώμη κι άποψη για την ορθότητα ενεργειών ή παραλήψεων των άλλων, χωρίς να παρεκκλίνει στην κατάκριση, πολύ δε περισσότερο στην εξουθένωση του συνανθρώπου.
Η απονομή δικαιοσύνης με την παραδειγματική τιμωρία, είναι σοβαρή υπόθεση που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ικανοποιεί μονομερώς το περί δικαίου αίσθημα, μόνο και μόνο για να καταπραΰνει πάθη αντεκδίκησης, αλλά πρωτίστως να βάζει φραγμούς σε αχαλίνωτες συμπεριφορές και πράξεις. Σε μια συντεταγμένη κοινωνία προτάσσεται επιτακτικά η αναγκαιότητα της θέσπισης κανόνων και νόμων που να ρυθμίζουν την αρμονική συμβίωση, κι απορρέει απ’ τη βούληση της πολιτείας στο να διασφαλίσει την έννομη τάξη μεταξύ των μελλών που την απαρτίζουν. «Η ελευθερία του καθενός μας, πρέπει να σταματά εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου, διαφορετικά είμαστε πρωτόγονοι κι ας διατεινόμαστε ως λελογισμένα όντα» ισχυριζόταν στις συζητήσεις με τους φίλους του.
Οι υποθέσεις που δικάζουν τα μικτά ορκωτά κακουργιοδικεία, δεν είναι γνωστές εκ των προτέρων στους ενόρκους. Οι ένορκοι καλούνται να εκφέρουν γνώμη απ’ αυτά που θα ακουστούν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασία. Έτσι δεν είχε ιδέα για το τι υπόθεση επρόκειτο να δικάσει το δικαστήριο, στο οποίο καλούταν να παρουσιαστεί ως ένορκος.
Στις συζητήσεις που είχε με τη γυναίκα του, σχετικά με τη βαρύτητα και την ευθύνη της άποψης του ενόρκου, αν και ξεκινούσαν από διαφορετική αφετηρία, στην πορεία, με τη ζύμωση των συζητήσεων, το ’’δογματικό’’ συμπέρασμα, «καλύτερα να αθωωθεί ένας ένοχος, παρά να δικαστεί ένας αθώος», όταν υπάρχει έστω και η παραμικρή αμφιβολία, τους έβρισκε και τους δυο σύμφωνους.
Την επίμαχη ημέρα, φρόντισε να παρουσιαστεί στο δικαστήριο γραβατωμένος, όπως απαιτούσε το πρωτόκολλο, ή για να ήμαστε πιο ακριβείς, όπως απαιτούσε ο συγκεκριμένος πρόεδρος του δικαστηρίου, ο οποίος προφανώς ήθελε να διαφυλάξει τη σοβαρότητα, ή τη σοβαροφάνεια του δικαστηρίου του.
Ακριβώς στην προκαθορισμένη ώρα, οι τακτικοί δικαστές, ο εισαγγελέας και η γραμματέας του δικαστηρίου εμφανίστηκαν στην έδρα. Ησυχία επικράτησε παντού στην αίθουσα. Σε λίγο ο πρόεδρος, ένας κομψοντυμένος ευπαρουσίαστος μεσήλικας, κήρυξε την έναρξη των εργασιών του δικαστηρίου και ξεκίνησε η διαδικασία.
Αρχικά εκφώνησε μεγαλοφώνως τα στοιχεία του κατηγορουμένου.
Από τ’ όνομα κατάλαβε ότι επρόκειτο για άτομο αλλοδαπής καταγωγής. Ένας λιπόσαρκος φτωχοντυμένος ανθρωπάκος που καθόταν ανάμεσα σε δύο ένστολους αστυνομικούς σηκώθηκε όρθιος.
Ο πρόεδρος ρώτησε αν γνώριζε ελληνικά κι αν είχε δικηγόρο. Ο κατηγορούμενος δήλωσε πως γνώριζε τη γλώσσα, αλλά δεν είχε δικηγόρο. Το δικαστήριο με συνοπτικές διαδικασίες διόρισε έναν απ’ τους παριστάμενους δικηγόρους, ως συνήγορο του κατηγορουμένου. Στη συνέχεια ο πρόεδρος απάγγειλε τις κατηγορίες, οι οποίες ήταν: απόπειρα βιασμού, καθώς και, παράνομη είσοδο και παραμονή στη χώρα. Η καρδιά του αύξανε επικίνδυνα τους ρυθμικούς παλινδρομικούς της χτύπους, κατά τη διάρκεια που η γραμματέας στην έδρα, ξεκινούσε τη διαδικασία κλήρωσης των ενόρκων. Είχε μια ελπίδα να μην κληρωθεί στην έδρα, η οποία εξανεμίστηκε γρήγορα σαν την πρωινή δροσοσταλιά, όταν η γραμματέας διάβασε φωναχτά τ’ όνομά του. Σε λίγο η σύνθεση του επταμελούς μικτού ορκωτού δικαστηρίου διαμορφωνόταν ως εξής: Ο πρόεδρος και δύο νεαρές δικαστίνες, απ’ την πλευρά των τακτικών δικαστών. Τρεις γυναικείες υπάρξεις κι η δικιά του παρουσία απ’ την πλευρά των ενόρκων.
Οι ένορκοι, έδωσαν τον επιβαλλόμενο όρκο, πως θα αποφανθούνε αμερόληπτα και χωρίς προκατάληψη, σύμφωνα με τα χρηστά ήθη, περί των πράξεων του κατηγορουμένου. Όλοι μαζί τακτικοί και ένορκοι -μάλιστα με πλειοψηφία των ενόρκων- θ’ αποφαίνονταν πρωτόδικα επί των αδικοπραξιών του κατηγορουμένου, σε βαθμό κακουργήματος.
Η πλοκή της υπόθεσης π’ αναφυόταν μέσα απ’ την ακροαματική διαδικασία, είχε το χαρακτήρα μάλλον ατυχούς επεισοδίου.
Ο κατηγορούμενος, αλβανικής καταγωγής, παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού, είχε εισέλθει παράνομα στη χώρα μας. Μετά από πολλές περιπλανήσεις, βρέθηκε να εργάζεται σε παραθεριστικό κέντρο, σε παραλία κάπου στον Μαλιακό Κόλπο. Στο ίδιο κέντρο παραθέριζε επίσης αλλοδαπή μεστωμένη δεσποινίδα, από χώρα της βόρειας Ευρώπης, η οποία γνωρίστηκε με τον κατηγορούμενο. Ήταν ο σερβιτόρος που της σέρβιρε καθημερινά -για το διάστημα των λίγων ημερών που βρέθηκε εκεί-, τον καφέ της στην παραλία.
Κάποια μέρα -σύμφωνα πάντα με την μηνυτήρια αναφορά της αλλοδαπή δεσποινίδας- ο κατηγορούμενος εισέβαλε στο δωμάτιό της, την ώρα που αυτή ήταν με το μαγιό και προσπάθησε να τη βιάσει. Αυτή αντιστάθηκε! Έβαλε τις φωνές κι ο κατηγορούμενος τράπηκε σε φυγή. Η αστυνομία επιλήφθηκε του επεισοδίου. Κατατέθηκε μήνυση. Συνελήφθη ο δράστης ο οποίος προφυλακίστηκε, με τις κατηγορίες, απόπειρας βιασμού, παράνομης εισόδου και παραμονής στη χώρα μας.
Το πόσο στενή ήταν η γνωριμία του κατηγορούμενου με την μηνύτρια, πριν το επεισόδιο κι από πού άντλησε αυτός το θάρρος ή το θράσος ώστε να επιδιώξει στενότερες επαφές, αυτό δεν κατέστη δυνατό να αποδειχθεί, αφού η μηνύτρια δεν παραβρισκόταν στην εκδίκαση της υπόθεσής της. Η όλη ακροαματική διαδικασία, στηριζόταν αποκλειστικά στην έγγραφη μηνυτήρια αναφορά, που είχε καταθέσει το υποψήφιο θύμα την ημέρα του συμβάντος και στις μαρτυρίες των αστυνομικών που επιλήφθηκαν του επεισοδίου.
Είχε σχεδόν ολοκληρωθεί η ακροαματική διαδικασία, όταν ο κύριος πρόεδρος πρότεινε ημίωρη διακοπή για ξεκούραση, λόγω ότι είχε περάσει αρκετή ώρα απ’ την έναρξη του δικαστηρίου.
Λίγα λεπτά αργότερα το θέλγητρο της Θέμιδος πλημμυρισμένο με τ’ αρώματα των ενόρκων γυναικών, π’ αντανακλούσαν μεθυστικό καθωσπρεπισμό, έτοιμο να αποδώσει δικαιοσύνη, κατέκλυζε το χώρο του πολυτελούς γραφείου του προέδρου. Οι δερματόντυτες πολυθρόνες του σαλονιού βόλεψαν τους περισσότερους, ενώ επιστρατεύτηκαν δυο ακόμη από διπλανό χώρο για τους υπόλοιπους.
Ο πρόεδρος καθισμένος πίσω απ’ το σκαλιστό ξύλινο -σε στυλ ροκοκό- γραφείο πήρε το λόγο για μια πρώτη διερευνητική συζήτηση μεταξύ τους.
-Λοιπόν αγαπητοί μου, όπως αντιληφθήκατε εδώ συζητάμε μια υπόθεση η οποία βασικά παραπέμφθηκε με το άρθρο του ποινικού κώδικα ως απόπειρας βιασμού. Έχετε την εντύπωση πως θα έπρεπε να τη δικάσουμε με το άρθρο του ποινικού κώδικα το οποίο προβλέπει την προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας;
-Δεν νομίζω κύριε πρόεδρε! Η υπόθεση πρέπει να δικαστεί όπως πραγματικά είναι, ως απόπειρα βιασμού, βιάστηκε να τοποθετηθεί η μία από τις δυο κομψοντυμένες νεαρές τακτικές δικαστίνες.
-Παρακαλώ κύριε πρόεδρε, μπορείτε να γίνετε πιο σαφής, σε σχέση με την τοποθέτησή σας, είπε, μη γνωρίζοντας τα δικονομικά.
-Δηλαδή εξηγήστε μας τι ακριβώς διαφορά έχει το ένα με το άλλο, απ’ αυτά που είπατε, συμπλήρωσε μια απ’ τις ενόρκους, υπάλληλος σε δημόσια υπηρεσία.
-Μάλιστα!.. απάντησε ο πρόεδρος και συνέχισε, στην πρώτη περίπτωση, δηλαδή, αν δεχτούμε ότι υπήρξε απόπειρα βιασμού, η πράξη θεωρείται κακούργημα και η ποινή που πρέπει να επιβληθεί, είναι έως δέκα χρόνια κάθειρξη. Στη δεύτερη περίπτωση, δηλαδή της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας, η πράξη δε θεωρείται κακούργημα και η προβλεπόμενη ποινή είναι έως δυο χρόνια φυλάκιση. Σ’ αυτή την περίπτωση ουσιαστικά ο κατηγορούμενος, γι’ αυτή του την πράξη, έχει σχεδόν εκτίσει την ποινή, αφού είναι δεκαέξι μήνες προφυλακισμένος. Απομένει μόνο οι υπόλοιπες πράξεις περί παράνομης εισόδου και παραμονής στη χώρα μας κλπ.
Η τακτική δικαστίνα επέμενε στην απόπειρα βιασμού. Ισχυριζότανε πως η περίπτωση προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας, έχει εφαρμογή σε εκούσια προκλητική επαφή εντός εσωτερικού χώρου και πως στην περίπτωση που δικάζανε δε συνέτρεχε λόγος για κάτι τέτοιο, αντίθετα επέμενε πως υπήρχε προμελετημένη απόπειρα βιασμού.
-Το σχετικό άρθρο στο οποίο αναφερθήκατε κ. πρόεδρε, προβλέπει τα εξής: «Όποιος με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις προσβάλλει βάναυσα την αξιοπρέπεια άλλου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους, ή χρηματική ποινή» στην περίπτωσή μας δεν συντρέχει κάτι τέτοιο…, συμπλήρωσε η μελετηρή δικαστίνα.
Προβληματίστηκε κάμποσο απ’ αυτά που άκουγε απ’ τους τακτικούς δικαστές. Γι’ αυτό είχε την εντύπωση, πως απ’ τη στιγμή που δεν είχε συντελεστεί το αδίκημα, επίσης το γεγονός πως ο κατηγορούμενος τράπηκε σε φυγή από την αντίδραση της μηνύτριας, πράγμα που δήλωνε αβεβαιότητα στις προθέσεις του κι αναποφασιστικότητα στην άσκηση βίας, καθώς και το γεγονός ότι βρισκόταν ήδη δεκαέξι μήνες στο φρέσκο -κατά δήλωση του προέδρου- θεώρησε πως θα ήταν ίσως υπερβολή να παραπεμφθεί ως κακούργημα και εξοντωτική την εφαρμογή μιας ανώτατης ποινής.
Εκείνη η λέξη «κάθειρξη» τον τρόμαζε κυριολεκτικά. Αν και γνώριζε τη σημασία του όρου, ωστόσο, το σύμπλεγμα των λέξεων «κάθειρξη, καθαίρεση, καρατόμηση» του ανατροφοδοτούσαν εικόνες από κατάδικους που τους οδηγούσαν στο θάνατο. Όπως εκείνους που τους περνούσαν τη θηλιά στο λαιμό και το σώμα έπεφτε στο κενό, καθώς άνοιγε η καταπακτή κάτω απ’ τα πόδια τους, κι ακουγόταν ο χαρακτηριστικός γδούπος του κορμιού, την ώρα που αυτό τερμάτιζε στο τέντωμα του σχοινιού. Ή τους άλλους, αυτούς που τους κολλούσαν το κεφάλι στην καρμανιόλα κι ακουγόταν ο ανατριχιαστικός τσιριχτός ήχος της βαριάς λεπίδας, καθώς έπεφτε από ψηλά, λίγο πριν αποκόψει την κεφαλή απ’ το σώμα. Ή σε πιο πρόσφατες πρακτικές, με αυτούς που έστηναν στο εκτελεστικό απόσπασμα κι άκουγες το κροτάλισμα των όπλων, ενώ ταυτόχρονα το κορμί εκτινασσόταν τρυπημένο απ’ τις σφαίρες. Όσο για το κώνειο, αυτό υπέθετε πως ήταν ξεχασμένο απ’ την εποχή του Σωκράτη. Η ηλεκτρική καρέκλα και το σταύρωμα, δεν είχαν ποτέ εφαρμογή στη χώρα μας, ήταν πρακτικές άλλων λαών. Όχι πως μ’ αυτές τις πρακτικές η τελευτή γινόταν πιο ανώδυνα, αντίθετα είχε τη γνώμη πως όλες οι πρακτικές ήταν εξίσου βάρβαρες. Μάλλον επρόκειτο για θέμα κουλτούρας των λαών!
Έτσι λοιπόν ήταν επιφυλακτικός ως προς την εξάντληση της αυστηρότητας του νόμου. Συνέχισε τις παρεμβάσεις του κατά τη διάρκεια της συζήτησης, με σκοπό να καταδείξει πως δεν έπρεπε να δικάσουν την υπόθεση ως κακούργημα και να δώσουν μια ευκαιρία σ’ αυτόν τον άνθρωπο, να σταθμίσει ενδεχομένως το όποιο σφάλμα του. Εξάλλου είχε ήδη τιμωρηθεί με δεκαεξάμηνη παραμονή στις φυλακές, όπου παρά το βαρύγδουπο τίτλο τους, ως σωφρονιστικά καταστήματα, απείχαν πολύ ακόμα στο να παρέχουν σωφρονισμό.
Η πιθανότητα αλλαγής του κατηγορητηρίου από κακούργημα σε πλημμέλημα, ενδεχομένως να είχε αρνητικές εντυπώσεις στους δικαστικούς κύκλους, διαφορετικά δεν εξηγούταν η επιμονή της τακτικής δικαστίνας, η οποία είχε σχεδόν εκτραχυνθεί, γιατί βλέποντάς τον να διαφωνεί βάλθηκε να επιστρατεύσει μη σύννομες πρακτικές.
-Από πληροφορίες που έχω, ο κατηγορούμενος είναι υπότροπος στην ίδια αδικοπραξία, κατά τη διάρκεια κάποιας άδειας που πήρε απ’ τις φυλακές, είπε η δικαστίνα, έτσι αόριστα, χωρίς περισπασμό.
Από την εμπειρία που είχε, γνώριζε πως άδεια απ’ τις φυλακές λαμβάνουν οι κατάδικοι που έχουν εκτίσει το μεγαλύτερο μέρος της ποινής τους κι όχι οι προφυλακιστέοι. Ήταν ολοφάνερο! Με την πληροφορία που τους έδινε η δικαστίνα, βαυκάλιζε τους ενόρκους, για να επηρεάσει την ετυμηγορία τους, ώστε να μην καταρρεύσει το κατηγορητήριο. Προς στιγμή πέρασε απ’ το μυαλό του, κάτι που άκουγε απ’ τη συχωρεμένη τη γιαγιά του «Άμα σε τυλίξουν σε μια κόλα χαρτί, θα βρεθείς μπερδεμένος κι άιντε να ξεμπλέξεις».
Γύρισε προς το μέρος της νεαρής δικαστίνας.
-Αγαπητή μου, εδώ δεν ήρθαμε σε κάποιο απ’ αυτά τα τηλεοπτικά talk show, όπως τα λένε, για να πούμε το κοντό, ή το μακρύ μας, ή ότι άλλο πρεσβεύει ο καθένας μας. Εδώ καλούμαστε να εκφέρουμε γνώμη κι άποψη για ένα συγκεκριμένο γεγονός και με την τοποθέτησή μας να απονείμουμε δικαιοσύνη για τις πράξεις ενός ανθρώπου. Λυπούμαι πολύ που η συζήτησή μας δεν έχει το ανάλογο επίπεδο, της είπε με σοβαρό ύφος.
Αυτή τον κοίταξε επιτιμητικά.
-Εάν ήταν η γυναίκα σας ή η κόρη σας, στη θέση του θύματος, θα τα λέγατε αυτά αγαπητέ κύριε;… τ’ αντέτεινε με σοκαριστική ευθύτητα.
Προς στιγμή η δικαστίνα έκλεψε τις εντυπώσεις κι ομολογημένος τον προβλημάτισε κάμποσο στην πιθανότητα μιας λαθεμένης από μέρος του εκτίμησης. Αν ήθελε πραγματικά να δικαιώσει τις πεποιθήσεις του, έπρεπε να υπερβεί τις όποιες πιθανές αδυναμίες, ώστε να μη χαθεί στα δαιδαλώδη σοκάκια των διλημμάτων, αλλά ούτε να διαλέξει την εύκολη λεωφόρο της ανευθυνότητας. Η ουσία ήταν να διατηρήσει πάση θυσία την αυτοκυριαρχία του, δίχως να πνιγεί στα όποια συναισθήματα ενέσκηπταν ως καθαρή αντίφαση της στιγμής, αμφισβητώντας τον ίδιο του τον εαυτό.
Ο πρόεδρος έκαμε μια κίνηση με το δεξί χέρι, σημάδι πως επιθυμούσε να καταλαγιάσει κάπως η συζήτηση, που είχε αρχίσει να διεξάγεται σε έντονο ύφος.
Η παρέμβαση του κυρίου προέδρου ηρέμησε κάπως την ατμόσφαιρα, αφού συνέστησε σ’ όλους να προσεγγίσουνε την υπόθεση με βάση αυτά που ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας.
Μια απ’ τις κυρίες ενόρκους, που καθόταν πλησίον του, έσκυψε προς το μέρος του. «Έλα καλέ πως κάνεις έτσι, ένας κωλο-Αλβανός είναι, χώστονε μέσα να τελειώνουμε!» τού είπε ψιθυριστά.
Οι λέξεις βούιζαν στ’ αυτί του σαν πυροβολισμοί εκτέλεσης σε μουντό φθινοπωρινό σκηνικό βικτωριανής εποχής. Ρίγος διαπέρασε το κορμί του σαν ν’ άκουσε μοιρολόι ενός προαποφασισμένου με σύννομες διαδικασίες θανάτου. Με την εν λόγω κυρία δεν είχε ιδιαίτερες γνωριμίες. Περισσότερες γνωριμίες είχε η γυναίκα του, που τ’ έλεγαν κάθε φορά που βρισκόντανε στο κομμωτήριο. Έτσι ότι γνώριζε γι’ αυτή, ήταν μέσω κάποιων συζητήσεων -σε στυλ κουτσομπολιού- π’ είχε με τη γυναίκα του.
Γύρισε προς το μέρος της. Την κοίταξε συμπαθητικά.
-Ωραίο το χωρατό σας Μαντάμ!.. της είπε χαμογελώντας ευγενικά.
Στην ουσία όμως, ανατρίχιασε. Όχι γιατί διακατεχόταν από αμοραλιστικές τάσεις κι ήθελε να απαλλάξει κάποιον από μια τέτοια κατηγορία ηθικής φύσεως. Αντίθετα μάλιστα, είχε σταθερά την πεποίθηση πως η έννοια της ηθικής, έχει διαχρονική αξία για κάθε τόπο και κάθε λαό.
Το γεγονός όμως ό,τι πλανιόταν η έντονη διάθεση να επιβληθεί μια εξοντωτική ποινή, για απόπειρα ενός πιθανού αδικήματος και το γεγονός πως εκείνος ο άνθρωπος είχε ήδη δεκαέξι μήνες φυλακή, έβαζε σε δοκιμασία τα δικά του πιστεύω, ως προς την απονομή της δικαιοσύνης. Τον έφερνε προ των δικών του ευθυνών. Πίστευε ακράδαντα πως η απονομή δικαιοσύνης είναι μια σοβαρή υπόθεση που έπρεπε να παίρνεται αμερόληπτα κι ανεπηρέαστα. Το ό,τι και οι «Κρίνοντες Κρίνονται» κι ίσως κάποια μέρα θα κλιθούμε να δώσουμε λόγο για αποφάσεις που πήραμε κι επηρεάζουν τη ζωή των άλλων, τον καθιστούσε ισχυρό στο να απαιτεί να γνωρίζει όλες τις παραμέτρους που ενδεχομένως συνέβαλλαν στο να πάρει ορθή απόφαση. Η δυσαρμονία κι η αμετροέπεια λόγων και έργων, εκθέτει ανεπανόρθωτα τον άνθρωπο και καταρρακώνει την προσωπικότητά του στα μάτια του ευρύτερα γνωστού κοινωνικού του περίγυρου. Πως θα έπαιρνε λοιπόν μια απόφαση, έτσι «ελαφρά την καρδία» επειδή απλά ο κατηγορούμενος ήταν αλλοδαπός.
Ο κύριος πρόεδρος, ομολογουμένως, κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια να ισορροπήσει τις αντεγκλήσεις στο θέατρο του παραλόγου, όπου ο καθένας τους έπαιζε το δικό του ρόλο. Όχι δε φορούσανε περούκες σε στυλ Λουδοβίκου δεκάτου τετάρτου, ούτε γουνάκια στους ώμους! Αυτά μάλλον αποτελούσαν ατραξιόν σ’ άλλη κομπανία.
-Θα ακούσουμε και τις προτάσεις του κυρίου Εισαγγελέα και θα επανέλθουμε στο ζήτημα, είπε στο τέλος για να εκτονωθεί κάπως η κατάσταση, όσο για το δεύτερο μέρος της κατηγορίας η νομοθεσία προβλέπει δύο μήνες φυλάκιση και άμεση απέλαση. Δεν πιστεύω να έχετε αντίθετη άποψη;… συμπλήρωσε ο πρόεδρος με νόημα.
Ως προς το σκέλος αυτό κανείς τους δεν είχε διαφορετική τοποθέτηση.
Ήταν τότε κοντά που είχαν ανοίξει τα σύνορα κι είχαν εισβάλει αρκετοί λαθρομετανάστες ανεξέλεγκτα στη χώρα. Η κοινωνική άποψη για τους αλλοδαπούς, δεν ήταν η καλύτερη. Είχε συμβάλει στη δημιουργία ενός κλίματος φοβίας κι αποστροφής για τους ξένους, η συμπεριφορά ορισμένων απ’ αυτούς.
Το γεγονός αυτό δεν επηρέαζε τη θέση του, ως προς πρώτο σκέλος του κατηγορητηρίου. Ωστόσο, η ανοχή στην αθρόα επέλαση λαθρομεταναστών τον εύρισκε κάθετα αντίθετο. Το φαινόμενο ικανοποιούσε εν μέρει, μόνον αυτούς που ήθελαν να διατηρήσουν σε χαμηλά επίπεδα την παροχή της εργατοτεχνικής κι αγροτικής αμοιβής στη χώρα.
Η άποψή του ήταν πως τα εργασιακά κενά όπου αυτά υπήρχαν, μπορούσαν να καλυφθούν με ελεγχόμενη εισροή οικονομικών μεταναστών κι όχι μ’ αυτό το μπάχαλο που έζησε η χώρα μας τα τελευταία χρόνια.
Δεν κατασταλάξανε κάπου, αφού έπρεπε να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να ακουστούν οι θέσεις του εισαγγελέα.
Στο διάδρομο των εσωτερικών χώρων του δικαστικού μεγάρου, στο πίσω μέρος της αίθουσας εκδίκασης των υποθέσεων, ο εισαγγελέας, ένας εύσωμος κύριος γύρω στα πενήντα πέντε, βημάτιζε αργά πέρα δώθε, περιμένοντας τους δικαστές, ώστε να ξαναμπούνε όλοι μαζί στην έδρα.
Καθώς πλησίαζε κοντά τον άκουσε να μονολογεί, τάχατες αδιάφορα, ώστε να ακουστεί μοναχά από αυτόν «Δε ξέρουν να κάνουν τη δουλειά τους, τρία-ένα σύνθεση και μετά φταίει ο εισαγγελέας που είναι υποχρεωμένος να κάνει τη δικιά του! Γίνονται αυτά σε τέτοιες δίκες;» Αργότερα κατάλαβε πως αναφερόταν στη σύνθεση των ενόρκων και στην αδιαφορία του διορισμένου δικηγόρου να εξαιρέσει κάποιες απ’ τις γυναικείες παρουσίες.
Στην αίθουσα του δικαστηρίου η διαδικασία συνεχίστηκε κανονικά -από το σημείο που ’χε σταματήσει-, μ’ όλους τους τύπους και τη σοβαρότητα που προέβλεπαν οι νόμοι. Ο εισαγγελέας επέμενε στο κατηγορητήριο για απόπειρα βιασμού. Ζήτησε να κηρυχθεί ένοχος ο κατηγορούμενος και να του επιβληθεί ποινή φυλάκισης έξι χρόνων.
Το δικαστήριο αποσύρθηκε για συνεδρίαση, ώστε να αποφανθεί τελικά επί των αδικοπραξιών του κατηγορούμενου.
Λίγη ώρα αργότερα στην αίθουσα του δικαστηρίου απλώθηκε βαθιά σιωπή. Ο κατηγορούμενος σηκώθηκε όρθιος. Στο αγωνιώδες βλέμμα ήταν ζωγραφισμένη η ελπίδα, η παρηγοριά για μια δίκαια απόφαση. Έψαχνε εναγωνίως στα μάτια των δικαστών να εκμαιεύσει την απόφαση, πριν αυτή εκφωνηθεί από τον πρόεδρο.
Ο πρόεδρος, αφού τακτοποίησε για λίγο τα χαρτιά του, κοίταξε προς το ακροατήριο. Οι λέξεις έβγαιναν αργόσυρτες απ’ το στόμα κι ακούγονταν σαν χοντρές σταγόνες βροχής που έπεφταν σε ασάλευτο νερό.
-Το δικαστήριο αφού έλαβε υπ’ όψιν του όλες τις παραμέτρους που αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας και τις προτάσεις του κυρίου εισαγγελέα. Αποφαίνεται: Για την πρώτη κατηγορία, κρίνει κατά πλειοψηφία έξι προς ένα, ένοχο τον κατηγορούμενο για απόπειρα βιασμού και επιβάλει ποινή, έξι χρόνων φυλάκιση. Ένας εκ των ενόρκων είχε διαφορετική άποψη. Για τη δεύτερη κατηγορία, ομόφωνα επιβάλει ποινή δύο μηνών φυλάκιση και απέλαση του κατηγορούμενου μετά το πέρας εκτίσεως της ποινής του…, είπε με σταθερή φωνή.
Ο κατηγορούμενος, ένα ανθρώπινο ράκος έσκυψε το κεφάλι. Βυθίστηκε στο σκοτάδι των συλλογισμών. Ποιος ξέρεις τι εικόνες περνούσαν απ’ το μυαλό του και τι γνώμη σχημάτιζε για την απονομή της δικαιοσύνης. Αφού κοίταξε για λίγο τους δικαστές έκατσε αμήχανα στο εδώλιο.
Την ώρα που εγκατέλειπε τα δικαστικά έδρανα γύρισε και κοίταξε τον κατηγορούμενο με συμπάθεια. Είχε τη γνώμη πως η ανθρώπινη υπόσταση δεν μπορεί να είναι μια αφηρημένη έννοια, για ν’ αντιμετωπίζεται κατά το δοκούν, αναλόγως της εθνολογικής ταυτότητας, ή της οικονομικής ευμάρειας, ή της κοινωνικής θέσης, που έχει ο καθένας. Τα ίδια μέτρα και σταθμά έπρεπε να ισχύουν για όλους.
Λίγο αργότερα στο γραφείο του προέδρου, την ώρα που υπόγραφε τα σχετικά έγγραφα με την απόφαση της δίκης, ο πρόεδρος του είπε με συγκαταβατικό ύφος.
-Μην έχεις τύψεις αγαπητέ μου, κάναμε όλοι σωστά το καθήκον μας. Ο κατηγορούμενος θα προσφύγει στο εφετείο. Εκεί θα λάβουν υπ’ όψιν τους και τη δικιά σου θέση και θα του μετριάσουν την ποινή.
Έφυγε φορτωμένος μ’ ένα σωρό σκέψεις και προβληματισμούς για το είδος απονομής της δικαιοσύνης των ανθρώπων. Ωστόσο, είχε ήσυχη την συνείδηση του πως έπραξε αμερόληπτα κι ανεπηρέαστα, χωρίς καμία προκατάληψη, το καθήκον του!


Ο Ευθύμιος Χ. Ταλάντης γεννήθηκε στην Άμφισσα το 1960. Είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός στέλεχος στον Ο.Τ.Ε Φωκίδας. Επιπλέον δραστηριοποιήθηκε με το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης Ενηλίκων (Ι.Δ.ΕΚ.Ε), στην εκπαίδευση ενηλίκων, στις «Νέες Βασικές Δεξιότητες με χρήση ψηφιακής τεχνολογίας», ως εκπαιδευτής, σε ευαίσθητη κοινωνική ομάδα του Νομού Φωκίδος. Στα γράμματα εμφανίστηκε αρχικά με την καταγραφή της τοπικής ιστορίας και τη λαογραφία. Έχει εκδώσει βιβλία, με ιστορικά & λαογραφικά θέματα τοπικού ενδιαφέροντος, ενώ άρθρα του, έχουν δημοσιευτεί στον τοπικό τύπο και σε επιλεγμένες εκδόσεις. Ασχολήθηκε με την αφηγηματική πεζογραφία κι ιδιαίτερα με το διήγημα. Είναι τακτικό μέλος της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών. Λογοτεχνικά έργα του έχουν διακριθεί σε πανελλήνιους διαγωνισμούς λογοτεχνικών ενώσεων-σωματείων κι έχουν δημοσιευτεί στο περιοδικό «Λογοτεχνική Δημιουργία» της Ένωσης Ελλήνων Λογοτεχνών, στο περιοδικό «Σελίδες απ’ τη Φωκίδα» της Εταιρείας Φωκιών Μελετών στην οποία είναι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου. Στο περιοδικό «Μουσών Μέλαθρον» της Ένωσης Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος και σε τόμο που εξέδωσε η Πανελλήνια Ένωση Συνεργασία Νέων Λογοτεχνών, με τίτλο «Σύγχρονοι Έλληνες Δημιουργοί». Διαμένει μόνιμα στην Άμφισσα.