Καβάφης-Ιθάκη και σημερινή πραγματικότητα...

Ένα εξαιρετικό πόνημα Ανωνύμου που αναφέρεται στην σημερινή πραγματικότητα και μιμείται πολύ πετυχημένα το ποιητικό ύφος του Καβάφη...

Τσίπρας στην Ιθάκη

Μη βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη
γιατί είναι μακρύς ο δρόμος
γεμάτος άγριες φωνές, γεμάτος χλεύη.
Το διάγγελμα, που με περίσσιο θράσος έγραψες,
αλλού να πας να το διαβάσεις.
Κι ακόμη καλύτερα θα ήταν να το σκίσεις.
Τουλάχιστον έτσι θα καταφέρεις και συ
να σκίσεις κάτι στη ζωή σου.

Τους Προδομένους και τους Αγριεμένους,
τον θυμωμένο Έλληνα, να τους φοβάσαι.
Τέτοιους στο δρόμο σου θα βρεις πολλούς
γιατί η σκέψη σου είναι ποταπή, γιατί με
ψεύτικες ελπίδες τους έχεις γεμίσει.
Τους Προδομένους και τους Αγριεμένους,
τον θυμωμένο Έλληνα όταν θα συναντήσεις,
το κεφάλι σου να σκύψεις και να απομακρυνθείς.

Αφού έδωσες μερικούς συντρόφους σου στον Κύκλωπα,
για να γλυτώσεις,
αφού ξέφυγες από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη,
αφού σε πόλεις Αιγυπτιακές δεν πήγες
να μάθεις από τους σπουδασμένους,
έπρεπε στων Σειρήνων το νησί να μείνεις,
που έχει καλές πραμάτειες,
σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ’ έβενους
και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
που τόσο σου αρέσουν.

Βγάλε από το νου σου την Ιθάκη.
Το φτάσιμο εκεί δεν είναι ο προορισμός σου.
Και τέλειωνε επιτέλους μ’ αυτό το ταξίδι.
Ήδη κράτησε πολύ.
Φτάνουν όσα μάζεψες μέχρι τώρα στο δρόμο.
Μη προσδοκάς και άλλα πλούτη.

Άφησε την πτωχική Ιθάκη στην ησυχία της.
Μην πας να την γελάσεις άλλη μια φορά.
Ακόμη και συ, μετά από τόσα που είδες, μετά από τόσα που γνώρισες,
ελπίζω να κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.
Ελπίζω να κατάλαβες ότι οι Ιθάκες δεν είναι για τα μούτρα σου.

Ανωνύμου

22-8-2018

Όταν οι αμαθείς και οι ημιμαθείς ασχολούνται με την ποίηση...

Ο «ακρωτηριασμένος» Καβάφης 

στα τρόλεϊ των ελεγκτών της σκέψης

Το no1 θέμα στα social media έχει γίνει η αποσπασματική παράθεση στίχων του Καβάφη στα τρόλεϊ της πρωτεύουσας με αφορμή το «έτος Καβάφη».

Διαβάστε το άρθρο της 

Ναταλί Χατζηαντωνίου:

Βαθύς, μεταφυσικός, παγκόσμιος, φιλοσοφικός, ερωτικός, πολιτικός, είναι μερικοί μόνον από τους χαρακτηρισμούς που έχουν αποδοθεί στον Καβάφη. Όλοι τον αφορούν. Γι' αυτό είναι τόσο δύσκολη ακόμη και η μελοποίησή του: παρ' ότι η μουσική είναι ίσως το καταλληλότερο «εργαλείο» για την προσέγγιση ενός ποιήματος, το εγχείρημα γίνεται επικίνδυνο όταν αφορά ένα έργο τόσο πολυσήμαντο και πολυ-συναισθηματικό όσο το καβαφικό.

Ακόμη πιο επικίνδυνο είναι φοβάμαι, να επιχειρεί να απομονώσει κάποιος έναν καβαφικό στίχο, καταλήγοντας σε καταστροφικά ή και… «διαστροφικά» αποτελέσματα. Πάρτε για παράδειγμα τα καβαφικά ποιητικά θραύσματα που κατά πρωτοβουλία του Αρχείου Καβάφη του Ιδρύματος Ωνάση βρέθηκαν να ταξιδεύουν στην Αθήνα σε αφίσες τοποθετημένες σε μέσα μαζικής μεταφοράς, ώστε με τη διαμεσολάβηση της κάπως ποπ εικαστικής άποψης να κάνουν τους «στίχους οικείους και προσιτούς». Το αποτέλεσμα κάνει αντίθετα κάποιους, απομονωμένους από το σύμπαν τους, στίχους, πολιτικά ορθούς. Χαρακτηριστικό τέτοιο παράδειγμα είναι ό,τι επιλέγεται από το αριστουργηματικό ποίημα «Εν μεγάλη Ελληνική αποικία 200 π.Χ.»: «Και τέλος πάντων να τραβούμε εμπρός» συμβουλεύει η αφίσα στα οπίσθια ενός λεωφορείου. Κι όμως, αν διαβάσει κάποιος ολόκληρο το ποίημα θα αντιληφθεί ότι εδώ ο Καβάφης δεν υψώνει το δάχτυλο, αλλά σαρκάζει.

Αν αυτή η περίπτωση είναι, όμως, απλώς ατυχής, η απομόνωση από το ίδιο ποίημα ενός άλλου στίχου, «είναι επικίνδυνον πράγμα η βία», διαστρέφει και παραβιάζει πλήρως το καβαφικό νόημα. Η «βία» εν προκειμένω είναι η βιασύνη: «(…) Να μη βιαζόμεθα· είν” επικίνδυνον πράγμα η βία. Τα πρόωρα μέτρα φέρνουν μεταμέλεια», γράφει ο Καβάφης.

Κι ενώ απομονωμένος ο στίχος γίνεται ένα «μοδάτο» ιδεολογικό σύνθημα, ο Καβάφης σ' αυτό το ποίημα άλλο στηλιτεύει και ειρωνεύεται πικρά. Δεν χρειάζεται να παραθέσουμε παρά το ίδιο το ποίημα:

«Ότι τα πράγματα δεν βαίνουν κατ” ευχήν στην αποικία

δεν μέν' η ελαχίστη αμφιβολία,

και μ' όλο πού οπωσούν τραβούμ' εμπρός, 

ίσως, καθώς νομίζουν ουκ ολίγοι, να έφθασε ο καιρός

να φέρουμε Πολιτικό Αναμορφωτή.

Όμως το πρόσκομμα κ' η δυσκολία

είναι που κάμνουνε μια ιστορία

μεγάλη κάθε πράγμα οι Αναμορφωταί

αυτοί. (Ευτύχημα θα ήταν αν ποτέ 

δεν τους χρειάζονταν κανείς). Για κάθε τι, 

για το παραμικρό ρωτούνε κ' εξετάζουν, 

κ' ευθύς στον νου τους ριζικές μεταρρυθμίσεις βάζουν,

με την απαίτησι να εκτελεσθούν άνευ αναβολής.

Έχουνε και μια κλίσι στες θυσίες.

Παραιτηθείτε από την κτήσιν σας εκείνη·

η κατοχή σας είν' επισφαλής:

η τέτοιες κτήσεις ακριβώς βλάπτουν τες Αποικίες (…)».

Συμπέρασμα; Το θραύσμα που έχει επιλεγεί από το ανατριχιαστικά επίκαιρο ποίημα διαστρέφει την ίδια την ποιητική πρόθεση κι ακόμη χειρότερα ανάγει τον Καβάφη σε πολιτικό αναμορφωτή. Αλλά είναι τόσο σπουδαίος ο Καβάφης που ακόμη και τέτοια εγχειρήματα τα προβλέπει όταν π.χ. γράφει: 

«Κι όταν, με το καλό, τελειώσουνε την εργασία,

κι ορίσαντες και περικόψαντες το παν λεπτομερώς,

απέλθουν, παίρνοντας και την δικαία μισθοδοσία,

να δούμε τι απομένει πια, μετά

τόση δεινότητα χειρουργική».

Πηγή: Ελευθεροτυπία

Πηγή: http://www.logiosermis.net/2013/10/blog-post_6806.html#ixzz2i1Nlj0bh