Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης

 Ξεκίνησε το Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης από την Παρασκευή 24 Ιουνίου. Λεπτομέρειες στο παρακάτω Δελτίο Τύπου. Θα είμαστε εκεί...

Δελτίο Τύπου

Πανελλήνιο Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης

41 χρόνια κοντά στο βιβλίο και στον πολιτισμό

Σαρανταένα συνεχή χρόνια ο θεσμός του Φεστιβάλ Βιβλίου αποτελεί ένα μοναδικό και αναπόσπαστο κομμάτι δράσης για το βιβλίο στην πόλη της Θεσσαλονίκης που με τη λειτουργία του αντικατοπτρίζει την ανεπανάληπτη αυτή σχέση που έχουν οι επισκέπτες κάθε χρόνο με αυτό εν όψει του καλοκαιριού.

Από την Παρασκευή 24 Ιουνίου και έως τις 10 Ιουλίου ο χώρος της παραλίας του Λευκού Πύργου και κατά μήκος μέχρι τη Στάση Στρατηγείου με τα χιλιάδες βιβλία στα περίπτερα των εκθετών θα δημιουργήσουν μια μαγική εικόνα, η οποία και με τη συντροφιά της θαλάσσιας αύρας θα αποζημιώνει καθημερινά τον πιο μικρό έως και τον μεγαλύτερο φίλο του, που θα προτιμήσει να ενημερωθεί και να προμηθευτεί τα βιβλία του.

Όλο αυτό το διάστημα από τις 7 το απόγευμα και έως τις 11.00 το βράδυ οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με την ελληνική βιβλιοπαραγωγή με νέες κυκλοφορίες βιβλίων αλλά και παλαιότερες και να παίρνουν μέρος σε διάφορα χάπενινγκ-διαγωνισμούς.

Επίσης να επικοινωνήσουν με συγγραφείς στα περίπτερα των εκθετών που θα βρίσκονται καθημερινά και θα υπογράφουν τα βιβλία τους, ενώ θα μπορούν να παρακολουθήσουν τις παράλληλες εκδηλώσεις που θα γίνονται στο χώρο των εκδηλώσεων μπροστά στο Άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Σε δήλωσή του ο πρόεδρος του ΣΕΚΒΕ Μπάμπης Μπαρμπουνάκης τόνισε «με σύμμαχο τον καλό καιρό και τη συνεχή προσέλευση των πολιτών η οποία και φέτος προσδοκούμε να ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, είμαστε αισιόδοξοι πως θα έχουμε πολύ θετικά αποτελέσματα για το βιβλίο και τον πολιτισμό. Δεχόμαστε κάθε φορά την αγάπη τους, τη στήριξη τους στο θεσμό και τους ευχαριστούμε πολύ. Είμαστε βέβαιοι ότι, με την επίσκεψή τους με τις οικογένειες και τους φίλους τους από την πόλη αλλά και την ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας, θα είναι αρκετά ικανοποιημένοι με το εύρος των 40.000 τίτλων βιβλίων που μπορούν να δουν και των 200 εκδοτών που συμμετέχουν από όλη την Ελλάδα. Το βιβλίο μπορεί και στέκεται και αντιστέκεται αξιοπρεπώς στις δυσκολίες της ανθρωπότητας, της πανδημίας, των αυξήσεων και κάνει τον άνθρωπο να είναι αισιόδοξος προς το μέλλον.

Σας καλούμε λοιπόν όλους να έρθετε στην Έκθεση Βιβλίου και να κάνουμε την όμορφη παραλία μας κάθε μέρα να ζει στους ρυθμούς μιας «Γιορτής» της ενημέρωσης, της ανάγνωσης, της δημιουργίας, της φιλαναγνωσίας και του πολιτισμού που μας προσφέρει το Φεστιβάλ».

Παράλληλα θα πραγματοποποιηθούν :

α. διαγωνισμός φωτογραφίας του Φεστιβάλ που θα διεξάγεται καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του. Οι επισκέπτες θα μπορούν να στείλουν τη φωτογραφία τους, στα emails του ΣΕΚΒΕ sekve@otenet.gr ή sekvethes@gmail.com, με όλα τα στοιχεία επικοινωνίας τους ή και μήνυμα στο face book στη σελίδα: Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Μετά τη λήξη του 41ου Φεστιβάλ θα ανακοινωθούν τα αποτελέσματα και θα υπάρχει και βραβείο (βιβλία).

β. ψηφίζουμε το βιβλίο του Φεστιβάλ

οι επισκέπτες θα μπορούν να ψηφίσουν στην κάλπη που θα βρίσκεται στην Γραμματεία της Έκθεσης (αριθμός εκθετηρίου 58) , για να αναδείξουμε και φέτος το Βιβλίο του Φεστιβάλ.

γ. Έρευνα στο χώρο από την εταιρεία Interview με την συμμετοχή του κοινού.

Στις 29 Ιουνίου από τις 7 το απόγευμα και έως τις 10 το βράδυ οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ3 Αλέξανδρος Τριανταφύλλου και Πάρις Παρασχόπουλος θα μεταδίδουν τις εκπομπές τους ζωντανά από το χώρο του Φεστιβάλ Βιβλίου στην παραλία.

Για τρίτη συνεχή χρονιά σε συνεργασία με το Δημοτικό Ραδιόφωνο FM100 οι συγγραφείς θα δίνουν συνέντευξη τηλεφωνικά πριν την έναρξη λειτουργίας και στη συνέχεια θα μεταδίδεται από την ηχητική εγκατάσταση του Φεστιβάλ Βιβλίου για τους επισκέπτες.

Φέτος το 41o Φεστιβάλ Βιβλίου αφιερώνεται στα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας με την ευγενική χορηγία του Πολιτιστικού Οργανισμού Καλλιτεχνών Ελλάδος Π.Ο.Κ.Ε. θα πραγματοποιήσουμε Επετειακή συναυλία αφιέρωμα στη Μικρά Ασία –με τίτλο: Υπόκλιση στο παρελθόν … την Τετάρτη 6 Ιουλίου ώρα 9 μ.μ. ( χώρος εκδηλώσεων, εξέδρα δίπλα στο άγαλμα του Μεγ. Αλεξάνδρου.),με την καταξιωμένη ερμηνεύτρια και αγαπημένη φωνή του συνθέτη Γιάννη Σπανού, Ντίνα Παπαϊωάννου.

Τα επίσημα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 25 Ιουνίου ώρα 8.30 στην εξέδρα. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει από τις 7.30 με την παρουσία της Φιλαρμονικής Ορχήστρας Δήμου Θεσσαλονίκης και θα ακολουθήσει μουσικό αφιέρωμα με τίτλο «Μνήμη…Μικρά Ασία…Σμύρνη…Και 100 χρόνων μνήμη…1922 με 2022» με την Κατερίνα Μακρή.

Το Φεστιβάλ συνδιοργανώνεται από τον Σύνδεσμο Εκδοτών Βόρειας Ελλάδας και τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Τελεί δε υπό την αιγίδα: του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, του Υπουργείου Εσωτερικών (Τομέας Μακεδονίας Θράκης),σε συνεργασία με την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας.

Στο Φεστιβάλ Βιβλίου επίσης συμμετέχουν η Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, το Γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, το Σώμα Εθελοντών Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού κ.ά.

Πρωτοχρονιάτικο...

Παραμονή Πρωτοχρονιάς, 31-12-2020

Κάθε φορά που ακούω τα πρωτοχρονιάτικα κάλαντα, με καταλαμβάνει μια ανείπωτη νοσταλγία, αλλά και θλίψη. 

Νοσταλγία, καθώς θυμάμαι τα παιδικά και νεανικά μου χρόνια, όταν βγαίναμε την παραμονή, μαζί με τους συμμαθητές μου, στους χιονισμένους δρόμους της Έδεσσας τραγουδώντας το «αρχιμηνιά και αρχιχρονιά» βιώνοντας έντονα τα συναισθήματα της μέρας.

Θλίψη, διότι συνειδητοποιώ ότι εκείνα τα χρόνια δεν πρόκειται να ξαναγυρίσουν, διότι αρκετοί από τους φίλους και τις φίλες εκείνης της εποχής «έφυγαν», διότι άλλος ένας χρόνος φορτώθηκε στην πλάτη μου.

Πάντως αυτή την πρωτοχρονιά του κορωνοϊού θα την θυμάμαι για τα καλά και ελπίζω να μη την ξαναζήσω ποτέ. Χωρίς κάλαντα, κλεισμένοι στα σπίτια μας, ακούγοντας ως υποκατάστατο την σπουδαία παιδική χορωδία Τυπάλδου με τις εξαίσιες παιδικές φωνές, που έβαζα να παίζει στον υπολογιστή κάθε λίγο και λιγάκι, βαραίνοντας δυστυχώς την ατμόσφαιρα, αντί να την κάνει χαρούμενη.

Ένας πολύτιμος χρόνος από την ζωή μου χάθηκε, πετάχτηκε στα σκουπίδια, θα έλεγα, με άσχημες ειδήσεις, αβεβαιότητα, άγχος, κατάθλιψη, αρνητικές σκέψεις, οργή.

Ελπίζω το καλοκαίρι που έρχεται να μας αποζημιώσει όλους, σε υπερθετικό βαθμό, για αυτά τα δυσάρεστα που περάσαμε και αυτός είναι ο λόγος που το περιμένω με μεγάλη ανυπομονησία, μήπως αναπληρώσει με κάποιον τρόπο αυτό που χάθηκε.

Εύχομαι σε όλες/όλους η χρονιά που ήρθε να είναι μια πραγματικά Καλή Χρονιά!

 ΔΕΕ 4-1-2021

 

Νάνος Βαλαωρίτης: Καταστροφική η Συμφωνία των Πρεσπών

Ο πολυβραβευμένος ποιητής και συγγραφέας Νάνος Βαλαωρίτης εδώ και καιρό υπερασπίζεται την άποψη που θέλει την Συμφωνία των Πρεσπών καταστροφική για την Ελλάδα.

Ο δισέγγονος του Αριστοτέλη Βαλαωρίτη μιλώντας στο liberal.gr ανάφερε μεταξύ άλλων ότι έχουμε στην Ελλάδα μια κυβέρνηση η οποία έχει μια χροιά ψευτοαριστερή και ακολουθεί σταλινική γραμμή.

Ο ίδιος προειδοποιεί πως προσπαθούν να βρουν όλα τα δυνατά κόλπα για να υπερισχύσουν και σ’ αυτές τις εκλογές.

«Έχω παρακολουθήσει την εξέλιξη αυτής της συμφωνίας με τα Σκόπια και συμφωνώ με τον Πούτιν ότι είναι ξενόφερτη, διότι είναι επιβεβλημένη από το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Αμερική. Είναι βέβαια καταστροφική για την Ελλάδα, γιατί αυτοί που ακολουθούν τις υποδείξεις των ξένων για την ονομασία των Σκοπίων ως Μακεδονίας δεν σκέφτηκαν τα επακόλουθα, ότι σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα θα έχουμε διεκδικήσεις εδαφών, ταυτοτήτων και όλων αυτών των θεμάτων τα οποία ακολουθούν την συμφωνία» τονίζει ο συγγραφέας.

«Άκουσα με πολλή προσοχή την δήλωση του καθηγητού Κασιμάτη που αναλύει το θέμα πολύ διεξοδικά και βρίσκομαι σε απόλυτη συμφωνία μαζί του. Όμως, θέλω να προσθέσω ότι θα έχει και πολιτιστικά καταστροφική επήρεια εφόσον εμείς αναγνωρίζουμε μια ανύπαρκτη ταυτότητα αφ’ ενός, και γλώσσα αφ’ ετέρου. Αυτή η γλώσσα δεν υπάρχει, όπως το ξέρουμε και όπως έχει εκφράσει με μεγάλη έμφαση ο καθηγητής κύριος Μπαμπινιώτης που είναι και ειδικός στα γλωσσολογικά».

Για το Νάνο Βαλαωρίτη αυτή τη στιγμή «το πιο αισιόδοξο είναι πρώτα να αλλάξει η Κυβέρνηση, να φύγει ο Σύριζα απ’ την εξουσία και να έρθει μια άλλη Κυβέρνηση. Δεν μπορεί να είναι χειρότερη απ’ αυτή που έχουμε σήμερα με τα ψευτοαριστερά τους προγράμματα και την παραλλαγή της ιστορίας μας και με την συμφωνία των Πρεσπών και τώρα με τους Τούρκους δεν ξέρω τι θα κάνουν, θα δώσουν το μισό Αιγαίο σ’ αυτούς που δεν τους ανήκει;»

https://www.in.gr/2019/02/18/culture/texni/nanos-valaoritis-katastrofiki-gia-tin-ellada-symfonia-ton-prespon/

Καβάφης-Ιθάκη και σημερινή πραγματικότητα...

Ένα εξαιρετικό πόνημα Ανωνύμου που αναφέρεται στην σημερινή πραγματικότητα και μιμείται πολύ πετυχημένα το ποιητικό ύφος του Καβάφη...

Τσίπρας στην Ιθάκη

Μη βγεις στον πηγαιμό για την Ιθάκη
γιατί είναι μακρύς ο δρόμος
γεμάτος άγριες φωνές, γεμάτος χλεύη.
Το διάγγελμα, που με περίσσιο θράσος έγραψες,
αλλού να πας να το διαβάσεις.
Κι ακόμη καλύτερα θα ήταν να το σκίσεις.
Τουλάχιστον έτσι θα καταφέρεις και συ
να σκίσεις κάτι στη ζωή σου.

Τους Προδομένους και τους Αγριεμένους,
τον θυμωμένο Έλληνα, να τους φοβάσαι.
Τέτοιους στο δρόμο σου θα βρεις πολλούς
γιατί η σκέψη σου είναι ποταπή, γιατί με
ψεύτικες ελπίδες τους έχεις γεμίσει.
Τους Προδομένους και τους Αγριεμένους,
τον θυμωμένο Έλληνα όταν θα συναντήσεις,
το κεφάλι σου να σκύψεις και να απομακρυνθείς.

Αφού έδωσες μερικούς συντρόφους σου στον Κύκλωπα,
για να γλυτώσεις,
αφού ξέφυγες από τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη,
αφού σε πόλεις Αιγυπτιακές δεν πήγες
να μάθεις από τους σπουδασμένους,
έπρεπε στων Σειρήνων το νησί να μείνεις,
που έχει καλές πραμάτειες,
σεντέφια και κοράλλια, κεχριμπάρια κ’ έβενους
και ηδονικά μυρωδικά κάθε λογής,
που τόσο σου αρέσουν.

Βγάλε από το νου σου την Ιθάκη.
Το φτάσιμο εκεί δεν είναι ο προορισμός σου.
Και τέλειωνε επιτέλους μ’ αυτό το ταξίδι.
Ήδη κράτησε πολύ.
Φτάνουν όσα μάζεψες μέχρι τώρα στο δρόμο.
Μη προσδοκάς και άλλα πλούτη.

Άφησε την πτωχική Ιθάκη στην ησυχία της.
Μην πας να την γελάσεις άλλη μια φορά.
Ακόμη και συ, μετά από τόσα που είδες, μετά από τόσα που γνώρισες,
ελπίζω να κατάλαβες οι Ιθάκες τι σημαίνουν.
Ελπίζω να κατάλαβες ότι οι Ιθάκες δεν είναι για τα μούτρα σου.

Ανωνύμου

22-8-2018

Ένα επίκαιρο διήγημα

ΤΑ « ΦΩΤΑ»

Με το Ευαγγέλιο στο στήθος ο παπα - Σαράντης και στο ένα του χέρι να κρατάει  το Σταυρό και μαζί με τους δύο τους ψαλτάδες του, έβγαινε από την Εκκλησία την Ανάληψη για το ποτάμι. Πιο μπροστά πήγαιναν τα «Εξαπτέρυγα» και πίσω τους το εκκλησίασμα, οι χωριανοί μας. Όλοι βάδιζαν με προσοχή πάνω στον πάγο  και στο φρέσκο χιόνι που έπεσε τη νύχτα και σκέπασε τα σπίτια και τους δρόμους και έμεινε «στολίδι» πάνω στα κλαδιά των δένδρων, κρατώντας τα «χριστουγεννιάτικα!»

Όμως για δες σήμερα το πρωί! Η φύση άλλαξε και ο ήλιος έλαμψε στον ουρανό, κάνοντας και τη μέρα με το άσπρο χιόνι γύρω, ακόμα πιο φωτεινή, έτσι για να ταιριάζει με τη σημερινή γιορτή, τη μεγάλη Γιορτή των Φώτων.

Εδώ και πολλά χρόνια, σαν σήμερα στο χωριό, η κατάδυση του Σταυρού και ο Αγιασμός, γινόταν στην πλατεία, κάτω από την μεγάλη ξύλινη γέφυρα, εκεί που το νερό καθώς στριφογύριζε πάνω στ’ ανάχωμα, έτρωγε το βυθό του και γινόταν βαθύτερο. Εφέτος όμως η Επιτροπή με τον πρόεδρο της Κοινότητας, αποφάσισαν να πέσει ο Σταυρός στον «πάνω μαχαλά», πάλι σε μια απότομη στροφή του ποταμού, κοντά στα σπίτια του Μάρκου και του Νικόλα, όπου επίσης το νερό είχε αρκετά μεγάλο  βάθος αλλά και πλάτος,  ικανό  να χωρέσει όλους όσους θα αποφάσιζαν να πέσουν και  να τον πιάσουν.

Ήδη η πομπή, χωμένη μέσα στα μάλλινα ρούχα της με κόκκινες τις μύτες και τα μάγουλα, και τα χέρια να γίνονται  σαν «ξύλα» απ’ το κρύο, έφτανε στο καφενείο του γέρου του Νούση και έστριβε δεξιά στο δρομάκι που πήγαινε παράλληλα στο ποτάμι και σ’ έφερνε να περάσεις δίπλα από τις μεγάλες πόρτες του Νάνου.  Λίγα  μέτρα ακόμα και θα έφτανε στο σημείο. Εκεί πάνω από το φράγμα στο ποτάμι, βάλανε και ένα μικρό σιδερένιο τραπεζάκι, προκειμένου να διευκολυνθεί ο παπάς  στον Αγιασμό.

Σαν έφτασαν,  ο κόσμος αραδιάστηκε στη μια πλευρά και πίσω από τον παπά για να βλέπει κάτω στο ποτάμι.  Όλοι περίμεναν με μεγάλη υπομονή, πότε θ’ αρχίσει το Ευαγγέλιο και πότε το «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε…» για να πέσει ο Σταυρός. Και φυσικά ποιος ή ποιοι επίδοξοι, θα έκαναν  πρώτοι το μεγάλο άλμα μέσα στο ποτάμι, σπάζοντας τον πάγο για να τον πιάσουν! Ύστερα έτσι βρεγμένο, να τον σηκώσουν ψηλά, να τον φιλήσουν και περήφανοι για την επιτυχία τους να τον παραδώσουν πάλι πίσω στον Πατέρα, παίρνοντας την ευλογία του.

Αλλά να, άρχισε το Ευαγγέλιο και οι ψαλτάδες ακολουθούν με το «Κύριε ελέησον» και το «Αλληλούια». Οι ευλαβείς χωριανοί μας κάνουν τώρα το σταυρό τους και κοιτάνε, άλλοι  από κοντά και άλλοι από μακριά,  πότε ο ιερέας θα κάνει την κίνηση να «πετάξει» το ιερό Σύμβολο.

Και ενώ πλησιάζει να τελειώσει το Ευαγγέλιο και να γίνει η κατάδυση, όλοι διαπιστώνουν  με έκπληξη και πιο πολύ ο παπάς, ότι δεν υπάρχουν μέσα στο νερό άτομα να τον πιάσουν! Οι περισσότεροι από τους νέους που μαζεύτηκαν δίπλα  στο ποτάμι, στέκονται εκεί, καθηλωμένοι σ’ ένα σημείο και μουδιασμένοι. Τρίβουν τα χέρια τους για να ζεσταθούν  και αστειεύονται, περιμένοντας ο ένας τον άλλον να κάνει την αρχή. Έτσι λοιπόν από το μυαλό του κόσμου περνάει η σκέψη, πως εφέτος μάλλον ο Σταυρός θα χρειαστεί κορδέλα για να τον τραβήξει επάνω ο ιερέας και να τον «πιάσει» τελικά ο ίδιος. Ώσπου..!

Από την παρέα των νέων ο Χρήστος, που μένει εκεί κοντά, και που όλη την ώρα είχε τα χέρια του στις τσέπες του καινούργιου του παλτό και όλο μιλούσε για τα λουστρίνια τα παπούτσια του, ξαφνικά βρέθηκε να πέφτει σαν άγαλμα στο νερό, βγάζοντας ένα επιφώνημα δυσαρέσκειας! Τον είχε σπρώξει να πέσει μέσα χωρίς αυτός να το θέλει, ο ξάδερφός του ο Τρύφωνας, μια και δεν τον έβλεπε από μόνο του και πολύ ορεξάτο να    κολυμπήσει.

Όμως σχεδόν ταυτόχρονα, βρέθηκε και ο ίδιος ο Τρύφωνας να είναι στο ποτάμι και να έχει γίνει μούσκεμα από την κορυφή έως τα νύχια! Και αυτόν τον είχε σπρώξει ο φίλος του ο Μάρκος, που είχε το σπίτι του εδώ, απέναντι από το ποτάμι. Τώρα οι δυο φουκαριάρηδες, θέλανε δε θέλανε, θα έπαιρναν το κρύο μπανάκι τους!

Α! φώναζε και ξαναφώναζε ο κόσμος γύρω και χειροκροτούσε, βλέποντας τα δυο θαρραλέα ξαδέρφια, να φέρνουν βόλτες στο ποτάμι που άφριζε καθώς πηδούσανε μέσα και χτυπούσαν το νερό με τα χέρια και σπάζανε τους πάγους στις όχθες του για να ζεσταθούν.

 Η μοίρα όμως θέλει και άλλους στο ποτάμι! Δυο φίλοι από το χωριό, ο Λευτέρης και ο Γιώργος, πήραν τη θέση τους εδώ, ανεβασμένοι πάνω στα κλαδιά μιας μουριάς, που χρόνια τώρα φύτρωνε δίπλα στο ρέμα και τάιζε με τα μούρα της, όσους περνούσανε από κάτω. Στολισμένοι και οι δυο, περιποιημένοι και καθαροί, ήθελαν να κάνουν «χάζι» όλους όσους θα έπεφταν στο ποτάμι. Έτσι προς το παρόν από εκεί πάνω, ρέμβαζαν και γελούσαν με το πάθημα των δύο ξαδέρφων, που «κατ’ ανάγκην» βρέθηκαν  να κολυμπάνε. Πάνω στο χάζι τους όμως, δεν πρόσεξαν ποιοι ήταν κάτω από το δένδρο!

Δυο συγχωριανοί  τους λοιπόν, ο Δημοσθένης και ο Πέτρος, που τους έβλεπαν να κρέμονται εκεί πάνω σαν νυχτερίδες, σκέφτηκαν να  κάνουν και  σ’ αυτούς ένα αστείο και να τους κατεβάσουν από το δένδρο «κακήν κακώς», ρίχνοντας τους στο ποτάμι. Ήταν μια ευκαιρία να πάρουν και αυτοί μέρος στο «πιάσιμο» του Σταυρού!

Έτσι, με μια συντονισμένη, γρήγορη κίνηση που έκαναν, εντελώς ανύποπτα για τους «κρεμασμένους», κούνησαν με δύναμη τα κλαδιά του δένδρου που τους κρατούσαν επάνω τους και κυριολεκτικά τους «γκρέμισαν» από ψηλά μέσα στο νερό.

Αλλά και οι «πέφτοντες» όμως, καταλαβαίνοντας το σκοπό των συγχωριανών τους, δεν τους άφησαν να χαρούν την επιτυχία τους! Την τελευταία στιγμή πριν να προσγειωθούν, πρόλαβαν και τους άρπαξαν από τα σακάκια  και τους τράβηξαν μαζί τους, εκεί που τέλος πάντων κατέληξαν και οι ίδιοι!

Κατ’ αυτόν τον τρόπο μέσα σε διάστημα ολίγων λεπτών και πριν ακόμα να τελειώσει μια φορά το «εν Ιορδάνη…», βρέθηκαν να είναι στο ποτάμι αρκετά άτομα, όλοι νέοι, παλικάρια του χωριού, τα οποία χωρίς να το καταλάβουν, βούτηξαν κατά το έθιμο στο νερό και έγιναν ήρωες μέσα στην παγωνιά. Για τη λεβεντιά τους αυτή, τώρα εισπράττουν νέα θερμά χειροκροτήματα του κόσμου!

Τη δόξα όμως αυτή, ζηλεύουν και άλλα  παιδιά. Όλοι θέλουν να πιάσουν το Σταυρό και να ακουστεί το όνομά τους στο χωριό. Ύστερα είναι και νέοι. Και σαν τέτοιοι, σίγουρα θα χτυπάει η καρδιά τους για κάποια ομορφούλα! Επομένως όποιος τον πιάσει, ήρωας, όλο και «κάτι» περισσότερο θα αποκομίσει από αυτή το βράδυ στη «βόλτα», που γίνεται στην πλατεία. Ας πούμε ένα πιο  ζεστό, πιο γλυκό, πιο τρυφερό χαμόγελο!

Έτσι λοιπόν, τώρα με τη θέλησή τους, πέφτουν για να «δοξαστούν» και άλλοι. Αυτή τη φορά από τη γειτονιά των προσφύγων. Είναι τα φιλαράκια, ο Χρυσός, ο Νίκος και ο Χαρίλαος. Πολύ καλά παιδιά και με ευγενική ψυχή. Καθώς περπατάνε μέσα στο ποτάμι, από τα ρηχά προς τα βαθιά, ρίχνουν νερό ο ένας στον άλλον για να συνηθίσουν το κρύο. Τελικά φτάνουν στο «μπουέτι» μαζί με τους άλλους, που έπεσαν πρώτοι και αστειεύονται μαζί τους. Εδώ το νερό φτάνει τους περισσότερους μέχρι τον ώμο τους. Δεν φοβούνται όμως, ούτε το βάθος, ούτε και τον πάγο.

Εν τω μεταξύ ο παπα-Σαράντης με ένα χαμόγελο κρυμμένο μέσα στην κάτασπρη γενειάδα του, κόντευε να τελειώσει για τρίτη φορά το  «εν Ιορδάνη…» και όλοι όσοι ήταν μέσα  στο νερό, ακίνητοι, τον κοίταζαν στα μάτια. Ήθελαν να μαντέψουν σε ποιο σημείο θα ρίξει τον Σταυρό για να πάνε πρώτοι να τον πάρουν!

Στο τέλος, μετά από κάποια ολοφάνερη αγωνία στα πρόσωπά τους, τον βλέπουν να τινάζει το χέρι του προς στα δεξιά του ποταμού, ωστόσο όμως πολύ γρήγορα να το φέρνει στα αριστερά και από το χέρι του να φεύγει «κάτι» και να βυθίζεται πίσω τους με εκείνον τον χαρακτηριστικό θόρυβο.

Σχεδόν αστραπιαία, όλοι τρέχουν προς τα εκεί, θα έλεγε κανείς «απωθώντας» ο ένας τον άλλον για να βρούνε το πολυπόθητο Ιερό Σύμβολο. Στα χαμένα όμως!  Ο αγαθός γέροντας, βλέποντας αυτή την αγωνία και την ένταση στα πρόσωπα των παιδιών για να πιάσουν τον Σταυρό και το σεβασμό τους προς την Άγια αυτή Ημέρα, που αγιάζονται και φωτίζονται τα πάντα, θέλησε να δοκιμάσει την πίστη τους και επί πλέον ο ίδιος να διαπιστώσει, εάν όλοι τους, μπροστά στην Άγια αυτή Πράξη της Κατάδυσης, θεωρούν κατώτερης σημασίας την ταλαιπωρία τους μέσα στα παγωμένα νερά.

 Γι αυτό, αυτή την πρώτη φορά, δεν έφυγε από το χέρι του ο Σταυρός αλλά μια πέτρα, την οποία όμως όλοι προσέλαβαν για Εκείνον. Και πραγματικά! Αν και βούτηξαν όλοι με το κεφάλι τους στο βυθό και έγιναν ένα κουβάρι εκεί κάτω, όταν κατάλαβαν τι είχε συμβεί, κανένας δεν βαρυγκώμησε, ούτε δυσαρεστήθηκε. Αντίθετα μάλιστα! Θεώρησαν την πράξη του αυτή, σαν ένα καλοπροαίρετο αστείο, όμοια με εκείνα που κάνει ο παπάς όλο το χρόνο με την καλή του την καρδιά, για να διαπαιδαγωγεί το ποίμνιό του.

Τελικά ο ρασοφόρος, αφού βεβαιώθηκε για την πίστη των παιδιών στην Εκκλησία, ψάλλοντας ο ίδιος  το γνωστό Απολυτίκιο της ημέρας, έριξε τον Σταυρό στο ποτάμι. Και για να μην υπάρξει συνωστισμός στην ανάδυση, αλλά και για να μη χαθεί  στον βυθό, μια και δεν τον έδεσε με κορδέλα, φρόντισε να τον ρίξει κάπου στην άκρη και σε μέρος που να φαίνεται και το νερό δεν έτρεχε βαθύ.

Και έτρεξαν τότε όλοι προς τα εκεί! Με τα χέρια και τα πόδια σπρώχνει ο καθένας το νερό για να φτάσει γρηγορότερα. Ο κόσμος πάνω από το φράγμα, κοιτάζει «έκθαμβος» και με περιέργεια, ποιος μέσα από τα αφρισμένα κύματα θα σηκώσει πρώτος το «Ιερό» και θα το φιλήσει. Ύστερα, αφού θα το δώσει και στους άλλους να κάνουν το ίδιο, θα τρέξει με χαρά να το παραδώσει στον παπά, φιλώντας το Ευαγγέλιο και το χέρι του. Πάντα βέβαια με τα «μπράβο» και τις άλλες επευφημίες των συγχωριανών του. Όμως…

Όμως αυτό δεν γινόταν! Η ώρα περνούσε και ο τυχερός δεν φαινόταν να κρατάει με ικανοποίηση τον Σταυρό και να τον δείχνει στον κόσμο. Γι αυτό και μεταξύ των κολυμβητών υπάρχει προβληματισμός. Τι να έγινε άραγε ο Σταυρός! Όλοι τον είδαν να φεύγει από τα χέρια του ιερέα. Και τώρα λες και τον άρπαξε κάποιος και εξαφανίστηκε.

 Έτσι προς στιγμή, κάθονται όλοι ακίνητοι, μήπως και καθαρίσουν τα νερά και τον δούνε. Άδικος όμως κόπος! Ο Σταυρός δεν φαινόταν πουθενά, πράγμα που ανησύχησε και τον παπά με τους ψάλτες. Όσο για τον κόσμο… Φώναζαν αστειευόμενοι, οι κολυμβητές να βάλλουν τα γυαλιά τους!

Η αναζήτηση αυτή, κράτησε αρκετά  λεπτά της ώρας χωρίς βέβαια αποτέλεσμα. Μάλιστα για την ανεύρεση, έκαναν προσπάθειες να μπούνε και άλλοι στο ποτάμι, εκτός από αυτούς που ήταν μέσα και τον αναζητούσαν. Δεν χρειάστηκε όμως βοήθεια και το θαύμα έγινε!

Από μακριά, μέσα από το ποτάμι και από σημείο όπου αυτό έτρεχε πλατύτερο και το βάθος του δεν ξεπερνούσε τον αστράγαλο ενός ποδιού, ακούστηκε κάποια βραχνή φωνή να φωνάζει προς το συγκεντρωμένο πλήθος:

-Χωριανοί εδώ είναι ο Σταυρός, κοιτάξτε,  τον  έχω στο χέρι μου!

Στήλες άλατος έμειναν οι περισσότεροι και ιδιαίτερα οι κολυμβητές, στα λόγια  που άκουσαν. Και η έκπληξή τους έγινε μεγαλύτερη, όταν διαπίστωσαν ότι τα λόγια έβγαιναν από το στόμα ενός  γεροντάκου, που πραγματικά κρατούσε στο ένα του το χέρι το Άγιο Σύμβολο και   χαρούμενο το σήκωνε ψηλά, ενώ στο άλλο είχε το μπαστούνι του και προσπαθούσε να περάσει ένα ξύλινο γεφυράκι. Ωστόσο όμως επειδή δεν μπορούσε να κρατήσει την ισορροπία του πάνω σ’ αυτό, όλοι το βλέπουν  να κατεβαίνει και να βαδίζει μέσα στο νερό.

Φυσικά όλοι γνώριζαν αυτόν τον άνθρωπο. Γνωστή φυσιογνωμία στο χωριό, από την καλή του την καρδιά και τη μεγάλη του αγάπη και πίστη στο Θεό. Ήταν αυτός ο χριστιανός, που πρώτος πήγαινε το πρωί στη Θεία Λειτουργία της Κυριακής και στις άλλες Ακολουθίες και τελευταίος έφευγε, πάντα όρθιος να προσεύχεται πίσω από μια κολώνα του Ναού.

Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος, το καλόκαρδο γεροντάκι που λέμε, ήταν ο μπάρμπα-Θανάσης.

Σήμερα, που πάλι από τα χαράματα ήταν στην Εκκλησία, δεν μπορούσε, λόγω των πολλών  χρόνων του στην πλάτη, να ακολουθήσει το πλήθος, που βάδιζε πολύ  γρήγορα στο ποτάμι για τον Αγιασμό. Ήθελε όμως να είναι εκεί, έστω και με καθυστέρηση. Έτσι πήρε το μπαστουνάκι του και σιγά-σιγά έφτασε μέχρις εδώ. Προτίμησε όμως να βρίσκεται, από την άλλη μεριά του ποταμιού που ήταν συγκεντρωμένο το πλήθος, για να βλέπει καλύτερα.

Κάποια στιγμή, περιμένοντας και αυτός να πιάσουν τον Σταυρό και θέλοντας να τον φιλήσει και ο ίδιος στα χέρια του παπά, αποφάσισε να περάσει απέναντι για να είναι πιο κοντά του. Όταν λοιπόν με δυσκολία ανέβηκε στη γέφυρα, πρόσεξε από κάτω της, ότι το νερό παρέσυρε κάποιο αντικείμενο που γυάλιζε. Κοίταξε καλύτερα και μέσα από τα μεγάλα γυαλιά του, διαπίστωσε ξαφνιασμένος, πως το νερό παρέσυρε έναν Σταυρό. Φυσικά κατάλαβε, ότι  ήταν ο Σταυρός που έριξαν σήμερα στο ποτάμι.

   Αυτό που έβλεπε γεροντάκι, το θεώρησε θαύμα! Ένα θαύμα που του χάρισε σήμερα ο Κύριος να το ζήσει! Κατέβηκε λοιπόν όσο γρήγορα μπορούσε από τη γέφυρα και άρπαξε με λαχτάρα τον Σταυρό μέσα από το νερό. Τον σήκωσε ψηλά και φώναξε για την καλή του αυτή τύχη στους άλλους και στον παπά, που όλοι τους πάσχιζαν να τον βρούνε στα βαθιά...

Έτσι γιορτάστηκαν τότε τα Θεοφάνεια. Τα Φώτα, όπως τα λέμε και σήμερα! Δεν είχε σημασία ποιος «έπιασε» τον Σταυρό. Μικρός στην ηλικία ή μεγάλος, πλούσιος ή φτωχός, «επώνυμος» ή ανώνυμος στην κοινωνία του χωριού. Μπροστά στο Θεό, όλοι είναι ίδιοι!

Πάντως, όλοι όσοι βρέθηκαν εκείνη τη φορά στο ποτάμι,  να κολυμπούν και να βλέπουν, χάρηκαν που με την Χάρη του Θεού, βρήκε τον Σταυρό ένας παππούς, χωριανός τους, που τον εκτιμούσαν. Γι αυτό και όλοι αυτοί που έσταζαν από πάνω τους τα νερά, ψάλλοντας οι ίδιοι το  «εν Ιορδάνη βαπτιζομένου Σου Κύριε…» και μέσα από τα χειροκροτήματα των συγχωριανών τους, τον πήραν στους ώμους τους και τον πήγαν στον παπά για να τον ευλογήσει.

Δεν ξέρω και αν λίγες ώρες αργότερα ο παππούς, συμμετείχε με τα παιδιά, στο «γύρισμα» της εικόνας του βαπτιζόμενου Χριστού, στα σπίτια των χωριανών, μ’ εκείνο το συμπαθέστατο γαιδουράκι, να το σέρνουν από πίσω τους, φορτωμένο σιτάρι και καλαμπόκι, όπως υπαγόρευε το έθιμο.

 Σίγουρο όμως είναι, ότι όλα αυτά τα παιδιά που έπεσαν στο ποτάμι, το βράδυ χόρευαν στο καφενείο του γέρο-Νούση, με το κλαρίνο του κυρ Τάσου και το νταούλι του κυρ Πέτρου, πάλι κατά το έθιμο!

Στη Δωροθέα την παλιά, όπως τη θυμάμαι πάντοτε, με εκείνα τα ανεξίτηλα χρώματα της ζωής της και των κατοίκων της..!

                                                                                              12-12-2017

                                                                                         ΤΡΥΦΩΝ ΟΥΡΔΑΣ

Ομιλία: Τα ιστορικά μηνύματα από την απελευθέρωση της Έδεσσας

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ 

EΔΕΣΣΗΣ ΠΕΛΛΗΣ &ΑΛΜΩΠΙΑΣ

Με αφορμή την απελευθέρωση της Εδέσσης το 1912, την Τρίτη 17 Οκτωβρίου στις 6:00 μ.μ. στο πνευματικό κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως στην Έδεσσα θα γίνει εορταστική εκδήλωση με ομιλητή τον κ. Δημήτριο Ευαγγελίδη, συγγραφέα, ο οποίος θα αναπτύξει το θέμα: «Τα ιστορικά μηνύματα από την απελευθέρωση της Έδεσσας».

Η απελευθέρωση της Έδεσσας

Δημήτρης Ε. Ευαγγελίδης

Στις 5 Οκτωβρίου 1912 η Ελλάδα κήρυξε τον πόλεμο κατά του Οθωμανικού κράτους. Ο Ελληνικός στρατός μετά τη νίκη του στη μάχη του Σαρανταπόρου στις 9 και 10 Οκτωβρίου, προελαύνει στην πεδιάδα της κεντρικής Μακεδονίας και απελευθερώνει διαδοχικά τη Βέροια και τη Νάουσα. Οι μεν Έλληνες περιμένουν με ανυπομονησία τον Ελληνικό στρατό, ενώ οι Τούρκοι αισθάνονται αγωνία για τη ζωή και τις περιουσίες τους, μιας και ο τουρκικός στρατός εγκατέλειψε την πόλη και κατευθύνθηκε προς την πεδιάδα των Γιαννιτσών για να δώσει εκεί μια από τις πλέον αποφασιστικές μάχες του πολέμου, στις 19-20 Οκτωβρίου 1912. 

Στην Έδεσσα απομένουν μόνο λίγοι άνδρες της τουρκικής εθνοφρουράς, ο φρούραρχος της πόλης Ταγματάρχης Ρασίτ μπέης, ο καϊμακάμης του Καζά Βοδενών (έπαρχος) Γκαλίπ μπέης και ο μουχτάρης (δήμαρχος) της πόλης Αλή Ριζά. Οι Τούρκοι αξιωματούχοι λίγες μέρες πριν την απελευθέρωση της Έδεσσας ενεργώντας προληπτικά, συνέλαβαν ως ομήρους επιφανείς Εδεσσαίους που είχαν αναπτύξει αξιόλογη δράση στη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα και τους μετέφεραν στη Θεσσαλονίκη, στις φυλακές Επταπυργίου μαζί με ομήρους από άλλες περιοχές. 

Όταν πλέον συνειδητοποιούν ότι είναι αναπόφευκτη σε λίγες μέρες η επικράτηση του ελληνικού στρατού στην περιοχή, συγκαλούν σύσκεψη στο σπίτι του φρούραρχου Ρασίτ μπέη για να καθορίσουν τις μετέπειτα ενέργειές τους. Να προβάλλουν δηλαδή αντίσταση στον ελληνικό στρατό ή να παραδώσουν την πόλη αμαχητί. Τελικά υπερισχύει η δεύτερη γνώμη και αποφασίζεται να μεταβεί στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης ο Τούρκος διευθυντής του ιεροδιδασκαλείου για να προετοιμάσει τη συνεννόηση με τους Έλληνες της πόλης. 

Την επόμενη μέρα συγκεντρώνονται στην Ιερά Μητρόπολη οι τουρκικές αρχές, ο Μητροπολίτης Κωνστάντιος και οι Δημογέροντες, όπου οι Τούρκοι ζητούν την προστασία τους στην περίπτωση που θα καταληφθεί η πόλη από τον Ελληνικό στρατό. Στις 15 Οκτωβρίου παραιτούνται οι Τουρκικές αρχές και αναλαμβάνουν τη φρούρηση της Έδεσσας οι Έλληνες κάτοικοί της. Στις 16 Οκτωβρίου ο δήμαρχος Αλή Ριζά πηγαίνει στις φυλακές της πόλης, αποφυλακίζει όσους κρατούμενους δεν είχαν μεταφερθεί στην Θεσσαλονίκη ως όμηροι και ο Γκαλίπ μπέης εγκαθίσταται στο κτίριο της Μητρόπολης όχι τόσο για να προστατευθεί από τους χριστιανούς, αλλά για να αποφύγει τη οργή όσων από τους Τούρκους είχαν την αντίθετη με αυτόν γνώμη για την παράδοση της πόλης. 

Το βράδυ της 17ης Οκτωβρίου η έκτη ημιλαρχία υπό τον ανθυπίλαρχο Αργύριο Σταυρόπουλο εξορμά από τη Βέροια και καταλαμβάνει το σιδηροδρομικό σταθμό Σκύδρας. 

Την επόμενη μέρα, Πέμπτη 18 Οκτωβρίου 1912, γιορτή του Αγίου Λουκά, τρεις στρατιώτες ως προπομποί του προελαύνοντος ελληνικού στρατού, ο Βρασίδας Λαγωνίκος, ο Νικόλαος Αγγελής και ο Νικόλαος Λιβανός καταλαμβάνουν το σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης μας αφού συνεπλάκησαν με την εκεί ευρισκόμενη τουρκική φρουρά. Από τους πυροβολισμούς σκοτώθηκαν ο ιερέας του χωριού Σωτήρα, ο δεκαπεντάχρονος μαθητής Ψυχογιός και ένας μαθητής του οικοτροφείου. Ήταν οι τελευταίοι νεκροί πριν την απελευθέρωση της πόλης. 

Λίγο αργότερα φτάνει στο σταθμό αμαξοστοιχία με ένα λόχο πεζικού του ελληνικού στρατού με επικεφαλής τον αξιωματικό Βασίλειο Γεννηματά, ο οποίος μπαίνει θριαμβευτικά στην Έδεσσα. Την ίδια ώρα από την πόλη έρχεται προς το σταθμό μια πομπή με επικεφαλής το Μητροπολίτη και τους Τούρκους μουφτή, υποδιοικητή και δήμαρχο της Έδεσσας, ο οποίος κρατά λευκή σημαία. Στις 11 το πρωί της 18ης Οκτωβρίου 1912 γίνεται η επίσημη παράδοση της πόλης από τον Τούρκο δήμαρχο Αλή Ριζά, ο οποίος σύμφωνα με την τοπική παράδοση ήταν απόγονος του κελ Πέτρου που προδοτικά είχε παραδώσει τη βυζαντινή Έδεσσα στους Τούρκους πριν από 530 χρόνια περίπου. 

Αυτά είναι λίγο-πολύ γνωστά στους περισσότερους. Εκείνο όμως που σπάνια αναφέρεται είναι το τι προηγήθηκε από τους πολέμους του 1912-13 και την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Ας θυμηθούμε συνοπτικά τα γεγονότα:

Μετά από έντονες ρωσσικές πιέσεις, με το σουλτανικό φιρμάνι της 28ης Φεβρουαρίου 1870 ιδρύεται η αυτοκέφαλη Εκκλησία της Βουλγαρίας με επικεφαλής Έξαρχο. Το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως με αφορμή την μη μνημόνευση του ονόματος του Πατριάρχη στις λειτουργίες των εξαρχικών ναών, συγκάλεσε Πανορθόδοξη Σύνοδο το 1872 και κήρυξε σχισματική την Βουλγαρική Εξαρχία. 

Η Συνθήκη του Αγ. Στεφάνου της 3ης Μαρτίου 1878 μεταξύ Τσαρικής Ρωσσίας και Οθωμανικής αυτοκρατορίας, η οποία δημιούργησε την Μεγάλη Βουλγαρία, ένα στην ουσία πελατειακό κράτος της Ρωσσίας, προκάλεσε τέτοιες αντιδράσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε αυτοακυρώθηκε και ουδέποτε εφαρμόστηκε. Αποτέλεσμα της διπλωματικής εμπλοκής που προκάλεσαν οι προαναφερθείσες αντιδράσεις ήταν η σύγκλιση, μερικούς μήνες αργότερα, μιας νέας συνδιάσκεψης ειρήνης στο Βερολίνο (13 Ιουνίου – 13 Ιουλίου 1878), όπου με την νέα Συνθήκη (Συνθήκη του Βερολίνου) ανατράπηκαν οι αποφάσεις της Συνθήκης του Αγ. Στεφάνου. 

Το 1885 πραγματοποιείται η αυθαίρετη προσάρτηση της Ανατολικής Ρωμυλίας στο αυτόνομο Πριγκιπάτο της Βουλγαρίας, που είχε προκύψει από την Συνθήκη του Βερολίνου. Η νίκη των βουλγαρικών όπλων, στον Σερβο-Βουλγαρικό πόλεμο της ίδιας χρονιάς, αναπτέρωσε τις ελπίδες των Βουλγάρων ότι σύντομα θα πετύχαιναν αυτό που τους στέρησε η Συνθήκη του Βερολίνου: Την «Μεγάλη Βουλγαρία». 

Στις βουλγαρικές επιδιώξεις αντιτάχθηκαν τόσο η Ελλάδα, όσο και η Σερβία, οι οποίες εξόπλισαν αντίστοιχα ανταρτικά σώματα με στόχο αφ’ ενός μεν να εξασθενίσουν την οθωμανική εξουσία, αφ’ ετέρου δε να ανακόψουν τις βουλγαρικές δραστηριότητες. Παράλληλα, η ρουμανική προπαγάνδα επιχειρούσε με κάθε μέσον να προσεταιριστεί τους βλαχόφωνους πληθυσμούς γύρω από την Πίνδο, οργανώνοντας αντίστοιχα ένοπλα σώματα. 

Την ταραγμένη λοιπόν και χαοτική εκείνη περίοδο, που περιγράψαμε προηγουμένως, άρχισε να καλλιεργείται το ιδεολόγημα του «Μακεδονισμού» (η θεωρία ότι οι κάτοικοι της περιοχής της Μακεδονίας δεν είναι Έλληνες, ούτε Βούλγαροι, ούτε Σέρβοι, αλλά «Μακεδόνες»), καθώς και η πλαστή εθνοτική ταυτότητα των ανύπαρκτων «Σλαβομακεδόνων», εφευρήματα που αξιοποιήθηκαν αργότερα από την βουλγαρική προπαγάνδα στην εξυπηρέτηση των εδαφικών της βλέψεων. 

Ο Μακεδονισμός, ας μη το ξεχνάμε. υπήρξε δημιούργημα μεγαλοσερβικών πολιτικών κύκλων και ιδίως του Σέρβου πολιτικού, αλλά και διακεκριμένου λογίου, του Στόγιαν Νοβάκοβιτς (Stojan Novaković, 1842-1915), ο οποίος διετέλεσε δύο φορές Πρωθυπουργός του Βασιλείου της Σερβίας. Η επινόηση της ιδέας του "μακεδονικού έθνους" και η καλλιέργειά της στον σλαβικό πληθυσμό της Μακεδονίας είχε ως σκοπό να εξυπηρετήσει τα σχέδια της "μεγαλοσερβικής" πολιτικής για διείσδυση στον νότο και έξοδο στο Αιγαίο, αφού θα οδηγούσε στην απομάκρυνση της βουλγαρικής επιρροής από τους Σλάβους της Μακεδονίας και στην απόσχισή τους από τον βουλγαρικό εθνικό κορμό». 

Στην συνέχεια βέβαια τον «μακεδονισμό» τον υιοθέτησαν και οι ίδιοι οι Βούλγαροι, με θλιβερά αποτελέσματα. Τέλος, ο μακεδονισμός υιοθετήθηκε και από τον οπερεττικό εκείνον αυτοδιορισμένο «στρατάρχη», τον Τίτο, για να εξυπηρετήσει τους δικούς του σχεδιασμούς και επιδιώξεις, με αποτέλεσμα να τον υφιστάμεθα μέχρι σήμερα. 

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που πρέπει να επισημανθεί είναι η χρησιμοποίηση του γλωσσικού παράγοντα ως οχήματος εδαφικών διεκδικήσεων και επεκτατισμού.

Αξίζει να επιμείνουμε λίγο παραπάνω στο θέμα αυτό.

Επιστημονικώς είναι πλέον αδιαμφισβήτητο, ότι η ομιλούμενη γλώσσα δεν αποτελεί απόλυτο εθνολογικό κριτήριο ταξινόμησης μιας συγκεκριμένης εθνοτικής ομάδας. 

Με απλά λόγια: Η γλώσσα που μιλάει ένα σύνολο ανθρώπων δεν έχει σχέση με την εθνική τους ταυτότητα.

Περιορίζομαι να αναφέρω το κλασσικό παράδειγμα των γερμανόφωνων Αλσατών, στα σύνορα Γαλλίας–Γερμανίας, οι οποίοι αισθάνονται φανατικοί Γάλλοι και πολέμησαν τόσο στον Α΄ όσο και στον Β΄ Παγκ.Πόλεμο στο πλευρό των Γάλλων.

Στο σημείο αυτό οφείλω να επισημάνω ορισμένες πραγματικότητες, που αγνοούνται ή αποσιωπούνται:

Ο ελληνισμός, στην ιστορική του πορεία των 4000 χρόνων, δημιούργησε τεράστιες πολυεθνικές αυτοκρατορίες (πολυεθνικές, αλλά ποτέ πολυ-πολιτισμικές), αχανή Βασίλεια (Πτολεμαίοι, Σελευκίδες), αλλά συχνότατα υπέστη και επιδρομές βαρβάρων λαών, κατακτήθηκε πλήρως ή εν μέρει από ξένους στρατούς (Ρωμαίοι, Οθωμανοί), ενώ εκτοπίσθηκαν τμήματά του από προαιώνια ελληνικά εδάφη. Αποτέλεσμα όλων αυτών των ιστορικών εξελίξεων ήταν κάποιοι ελληνικοί πληθυσμοί να αλλοφωνήσουν, όπως ορισμένοι μικρασιάτες (τουρκόφωνοι Έλληνες), να λατινοφωνήσουν (βλαχόφωνοι Έλληνες), να σλαβοφωνήσουν (σλαβόφωνοι Έλληνες), να αλβανοφωνήσουν (αρβανιτόφωνοι Έλληνες) ή να ιταλοφωνήσουν (οι Γρεκάνοι της Magna Grecia). 

Επομένως, το ότι κάποια τμήματα του πληθυσμού της Μακεδονίας είχαν παλαιότερα ως μοναδικό γλωσσικό μέσο επικοινωνίας ένα σλαβογενές ιδίωμα, δεν αποτελεί ικανό και επαρκές κριτήριο για την επιχειρηθείσα στο παρελθόν και επιχειρούμενη και σήμερα από ορισμένους, τοποθέτησή τους εκτός του ελληνικού έθνους. 

Ως γηγενής λοιπόν Μακεδόνας Έλλην θεωρώ ότι το ζήτημα έχει απαντηθεί θεωρητικά και πρακτικά και δεν υπάρχει ανάγκη περαιτέρω συζητήσεων και διευκρινίσεων.

Και για να μη υπάρχει οποιαδήποτε παρανόηση επαναλαμβάνω: Είμαι ντόπιος Μακεδόνας Έλληνας, με αυτήν ακριβώς την σειρά. Το πρώτο αποτελεί την τοπική πολιτισμική μου ταυτότητα, το δεύτερο την γεωγραφική μου ταυτότητα και το τρίτο την εθνική μου ταυτότητα.

Με την ευκαιρία ας θυμηθούμε αυτό που τόνιζαν στην επιστολή διαμαρτυρίας που έστειλαν το 1903 κάτοικοι της πόλης του Μοναστηρίου (Βιτώλια) προς τις Μεγάλες Δυνάμεις:

«...λαλούμεν ελληνιστί, βλαχιστί, αλβανιστί, βουλγαριστί, αλλά ουδέν ήττον εσμέν άπαντες Έλληνες και ουδενί επιτρέπομεν να αμφισβητεί προς ημάς τούτο...».

Να έχουμε επί πλέον πάντα στο μυαλό μας ότι τα ιδιώματα που ομιλούνται σε περιοχές της κεντρικής και δυτικής Μακεδονίας δεν έχουν σχέση γλωσσολογική και ιστορική με την κατασκευασμένη το 1944-45 γλώσσα των Σκοπίων που την ονομάζουν αυθαίρετα «μακεδονική».

Και για να τελειώνουμε.

Όπως συχνά επαναλαμβάνω:

"…Στον ελληνισμό, μετέχει κάποιος εθελουσίως. Είναι τιμή και ευθύνη η ελληνική ταυτότητα. Η ελληνικότητα δεν επιβάλλεται, αλλά κερδίζεται και αποδεικνύεται με αγώνες, θυσίες και ήθος. Πρόκειται για θεϊκό χάρισμα και όχι για καταναγκασμό. Ο ελληνισμός κανέναν δεν παρακαλάει. Όποιος δεν θέλει να είναι Έλληνας, κακό του κεφαλιού του. Ας αρκεσθεί στη μίζερη και ελεεινή σκοπιανή ιδιότητα ή ας παραμείνει στην πνευματική αναξιοπρέπεια του κακώς εννοούμενου τοπικισμού και της γκρίνιας για τα κονδύλια. Αυτά δεν τα λέω για να δικαιολογήσω την κρατική απραξία, ούτε για να εθελοτυφλούμε μπροστά στον κίνδυνο από τη διείσδυση των πρακτόρων. Χρειάζεται συνεχής άμυνα και αντίσταση. Αλλά συγχρόνως δεν πρέπει να αποδίδουμε στους αργυρώνητους νεοκομιτατζήδες καμιά ιδιότητα φοβερού και τρομερού μαζικού κινήματος αφελληνισμού. Εάν σώσουμε το όνομα της Μακεδονίας, οι πρακτορίσκοι πιθανότατα θα εξαφανισθούν μία για πάντα. Θα τους καταπιεί η ίδια η Ιστορία…".

Κλείνω, με τα λόγια του μεγάλου εκείνου Μακεδόνα Έλληνα, του Ίωνα Δραγούμη, ο οποίος χάθηκε τόσο πρόωρα, δολοφονημένος άνανδρα από πολιτικούς του αντιπάλους, που έγραφε στο βιβλίο του «Μαρτύρων και Ηρώων αίμα», τα εξής, προφητικά θα τα χαρακτήριζα, απευθυνόμενος στους πολιτικούς της Αθήνας :

«Να ξέρετε πως αν τρέξουμε να σώσουμε την Μακεδονία, η Μακεδονία θα μας σώσει.

Θα μας σώσει από την βρώμα όπου κυλιούμαστε, θα μας σώσει από την μετριότητα και από την ψοφιοσύνη, θα μας λυτρώσει από τον αισχρό τον ύπνο, θα μας ελευθερώσει.

Αν τρέξουμε να σώσουμε την Μακεδονία, εμείς θα σωθούμε...» 

Δ.Ε.E. 17-10-2017

Έληξαν οι εκδηλώσεις των "Βιβλιόφιλων"

Στο τέλος της 1ης μέρας με τον Μητροπολίτη κ. Ιωήλ,

τον Δήμαρχο Έδεσσας κ. Γιάννου και την Δήμαρχο

Ακανθούς Κύπρου κα Χατζημιχαήλ

Ο απόηχος των επετειακών εκδηλώσεων 

του διημέρου

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν το διήμερο 2-3 Σεπτεμβρίου 2017 οι επετειακές εκδηλώσεις του Πολιτιστικού Συλλόγου «Βιβλιόφιλοι Έδεσσας», σε συνδιοργάνωση με την Π.Ε. Πέλλας και υπό την Αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Εδέσσης, Πέλλης & Αλμωπίας και του Δήμου Έδεσσας. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν με αφορμή την συμπλήρωση 10 χρόνων από την ίδρυση του Συλλόγου και την απονομή των βραβείων και διακρίσεων του Ε’ Πανελλήνιου Διαγωνισμού Διηγήματος στον οποίο συμμετείχαν συγγραφείς απ΄ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. 

Χαιρετισμός του Προέδρου του Συλλόγου

στην έναρξη της 1ης μέρας

Το Σάββατο 2 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια έκθεσης φωτογραφίας στον χώρο του Παλιού Παρθεναγωγείου (Βαρόσι) για τον Δήμο Ακανθούς στην Κατεχόμενη Κύπρο. Την έκθεση εγκαινίασε ο Δήμαρχος Έδεσσας κ. Τάκης Γιάννου, ενώ για το φωτογραφικό υλικό που αποτυπώνει τον πόνο του ξεριζωμού, την πλούσια ιστορία, ανθρωπογεωγραφία και οικολογία του Δήμου Ακανθούς μίλησε η Δήμαρχος κα Ελένη Χατζημιχαήλ. 

Μερική άποψη της αίθουσας του παλιού 

Παρθεναγωγείου

Η Δήμαρχος Ακανθούς Ελένη Χατζημιχαήλ

Ο Δήμαρχος Έδεσσας Δημ. Γιάννου

Στο τέλος, η  ταλαντούχα καλλιτέχνης Μαρία Ζλατάνη, δεξιοτέχνης του πιάνου, επένδυσε την εκδήλωση δημιουργώντας μία μαγική ατμόσφαιρα με ερμηνείες γνωστών τραγουδιών, που ενθουσίασε. 

 

Μαρία Ζλατάνη

Το ίδιο απόγευμα ακολούθησε η Ημερίδα Νέων Συγγραφέων, με πολύ ενδιαφέρουσες ομιλίες από νέους συγγραφείς. Συγκεκριμένα, για το βιβλίο και τη συγγραφή μίλησαν ο Εδεσσαίος Χρήστος Μπιμπίτσος (Η θεραπευτική δύναμη της γραφής), ο Θεσσαλονικιός Γιάννης Μπαχάς (Η επιστολογραφία ως πηγή έμπνευσης για την διηγηματογραφία), η Θεσσαλονικιά Συμεωνίδου Χρύσα (Νέος, Έλληνας, Συγγραφέας το 2017) και η Μυτιληνιά Ψωμαδέλλη Αγγελική-Μαρία (Εξομολογήσεις στο χαρτί). 

Χρ. Μπιμπίτσος, Γιάννης Μπαχάς, 

Χρύσα Συμεωνίδου, Μαριάντζελα Ψωμαδέλλη

Την Κυριακή 3 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιήθηκε η κεντρική εκδήλωση στην αίθουσα της Ιεράς Μητροπόλεως Εδέσσης, Πέλλας και Αλμωπίας. Η εκδήλωση άνοιξε με σύντομο χαιρετισμό από τον εκπρόσωπο του Σεβασμιότατου και, στη συνέχεια, από την Αν. Αντιπεριφερειάρχη Πέλλας κα Αθηνά Αηδονά-Αθανασιάδου. Η κα Αηδονά καλωσόρισε τους συμμετέχοντες και, ιδιαίτερα, τους συγγραφείς που ήρθαν από περιοχές εκτός Πέλλας και, κάποιοι, από το εξωτερικό. Επίσης, μίλησε για τη σημασία που έχει η πολιτεία να στηρίζει τις πολιτιστικές δράσεις οι οποίες δίνουν μία εναλλακτική προοπτική κοινωνικής ανάπτυξης και συμβάλλουν στην εξωστρέφεια και στην παραμονή των νέων στην Ελλάδα. 

 

Ακολούθησε χαιρετισμός από τον Δήμαρχο Έδεσσας κ. Δ. Γιάννου, ο οποίος εξήρε τις πολιτιστικές δράσεις του Συλλόγου των Βιβλιόφιλων Έδεσσας και τόνισε τη σημασία που έχει η υποστήριξη και ανάπτυξη δράσεων πολιτισμού για την πόλη της Έδεσσας, αξιοποιώντας τους χώρους που έχουν δημιουργηθεί και την ιστορία και παράδοση της περιοχής. 

Σύντομο χαιρετισμό απεύθυνε επίσης και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Μακεδονικών Συλλόγων κ. Γιώργος Τάτσιος, ο οποίος αναφέρθηκε στη σημασία της διατήρησης και ανάδειξης του τοπικού πολιτισμού. 

  

Σε συγκινησιακή ατμόσφαιρα και με εικόνες που άγγιξαν το νου και τη καρδιά, πραγματοποιήθηκε η ομιλία από τη Δήμαρχο Ακανθούς κα Ελένη Χατζημιχαήλ. Η Δήμαρχος τόνισε ότι το Κυπριακό ζήτημα δεν έχει επιλυθεί, η εισβολή που ξεκίνησε την αποφράδα ημέρα της 14ης Αυγούστου 1974 συνεχίζεται μέχρι τις ημέρες μας και υπάρχει ανάγκη ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης της Διεθνούς Κοινότητας για την επιστροφή των κατοίκων στην προγονική τους πατρίδα. «Ως εκπρόσωπος της γης του Χρυσοσωτήρα, που δεν έχει χάσει το θάρρος της, σας ευχαριστώ που μοιραστήκατε τον πόνο μας. Σας προσκαλώ να γίνετε πρεσβευτές για τη λεύτερη επιστροφή όλων στην Ακανθού», κατέληξε η κα. Δήμαρχος. 

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης η κα. Δήμαρχος τίμησε την οικογένεια του Εδεσσαίου αγνοούμενου Θεόδωρου Χαραλαμπίδη, τον πατέρα του Ιορδάνη και τον αδελφό του Θανάση, κατά τη διάρκεια της Τουρκικής εισβολής. Στο πρόσωπο του άξιου τέκνου της Ελλάδας, ο Δήμος Ακανθούς τιμά όλα τα παιδιά που πολέμησαν και χάθηκαν, τους ήρωες και τα θύματα της Τουρκικής εισβολής στη μαρτυρική Κύπρο, δήλωσε. Στην εκδήλωση παραβρέθηκε και ο συντοπίτης μας Μιχάλης Σκαλιδάκης, ο οποίος έζησε την φρίκη των εχθροπραξιών, μαζί με άλλους Ελλαδίτες στρατιώτες. 

Ακολούθησε η απονομή των βραβείων και επαίνων στους διακριθέντες του Ε’ Πανελλήνιου Διαγωνισμού Διηγήματος. Η Επιτροπή αξιολόγησης των διηγημάτων αποτελούνταν από τον Δημήτριο Ευαγγελίδη (συγγραφέα), την Αναστασία Μαχαιρίδου (φιλόλογο) και την Ιωάννα Αμπατζή (συγγραφέα, M.Sc. Δημιουργική Γραφή). 

 
Ε. Χατζημιχαήλ Α΄ Βραβείο

Τριαντ. Πολίτη Β΄ Βραβείο

Τιμητική Διάκριση στην κα Ψωμαδέλλη

από τον πρ. Υπουργό Γιώργο Πασχαλίδη

Τιμητική Διάκριση στον κο Μπαχά

από τον πρ. Ευρωβουλευτή Γιάννη Γκλαβάκη

Τιμητική Διάκριση στον κο Ανετάκη

από τον Πρόεδρο του Δημοτ. Συμβουλίου

κο Φίλιππο Γκιούρο

Δίπλωμα Συμμετοχής στην κα Συμεωνίδου

από τον κο Μπαχαράκη, Δντή Β΄βάθμιας

Εκπαίδευσης

Δίπλωμα Συμμετοχής στην κα Νικολαράκη

από τον Περιφερ. Σύμβουλο κο Ζέρζη

Δίπλωμα Συμμετοχής στην κα Αθανασοπούλου

από την Περιφερ. Σύμβουλο κα Ζωγράφου-Τσαντάκη

Ο Πρόεδρος του Συλλόγου Βιβλιόφιλων κ. Δημήτριος Ε. Ευαγγελίδης, σε ομιλία του στο τέλος της εκδήλωσης, αναφέρθηκε στον παιδευτικό ρόλο του ποιοτικού βιβλίου. Το βιβλίο είναι ο «γυμναστής του μυαλού», ανέφερε χαρακτηριστικά και τόνισε ότι η Παιδεία θα πρέπει να αποτελεί την κύρια μέριμνα της πολιτείας. 

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με μία σειρά από παραδοσιακά και σύγχρονα τραγούδια, από την εξαιρετική Χορωδία του Πολιτιστικού Συλλόγου «Άγιος Ιωάννης Πρόδρομος» της Σκύδρας. 

Τις εκδηλώσεις τίμησαν με την παρουσία τους, εκτός από την αν. Αντιπεριφερειάρχη Πέλλας κα Αθηνά Αηδονά-Αθανασιάδου και τον Δήμαρχο Έδεσσας κ. Τάκη Γιάννου, οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Μαρία Ζωγράφου-Τσαντάκη και Πέτρος Ζέρζης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Έδεσσας Φίλιππος Γκιούρος, ο Καθηγητής Νεώτερης Ιστορίας του ΠΑΜΑΚ κος Νικ. Βασιλειάδης, ο πρώην Υπουργός κ. Γιώργος Πασχαλίδης, ο πρώην Ευρωβουλευτής κ. Γιάννης Γκλαβάκης, ο πρώην βουλευτής κ. Διονύσης Σταμενίτης, ο νέος Διευθυντής Β΄βάθμιας Εκπαίδευσης κ. Θωμάς Μπαχαράκης, εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης, των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών και πολιτιστικών Συλλόγων.

Ανανεώνουμε την υπόσχεση για την επόμενη συνάντηση μετά από δύο χρόνια...